yāvatyo mahiṣyas tāvadbhir eva prakāśair yugapad eva pṛthak tat-tan-mandira-praviṣṭaṁ kṛṣṇam ālokamānānāṁ mām eva prathamam ayaṁ prāpta ity abhimanyamānānāṁ tāsāṁ tātkālikīṁ ceṣṭām āha—sañjāto manaso mahotsavaḥ parirambha-spṛhā yāsāṁ tāḥ |
ata eva āsanāt antaḥ-karaṇāc ca uttasthuḥ |
tataś ca vrīḍita-locanānanāḥ apāṅgair eva vīkṣaṇāt vrīḍita-locanāḥ avanata-mukhatvāt vrīḍitānanāḥ |
ayam arthaḥ—āsanaṁ parityajya prathamaṁ dehenaiva parirabdhum utthitāḥ, madhye lajjayā kṛtaṁ vighnam ālakṣya, lajjotpatti-sthānam antaḥ-karaṇaṁ ca tyaktvā kevalam ātmanaiva parirebhire iti kevalam utprekṣaiva |
kāntam ālokya sahasaiva sparśautsukya-pūrṇa-premānanda-mūrcchitās tā babhūvur iti tattvam |
mūrcchāyāṁ satyām eva suṣupti-pralayayor ivāntaḥ-karaṇa-vyavadhānābhāva-siddheḥ |
sākaṁ vratair iti vratāni yājñavalkyenoktāni—
krīḍāṁ śarīra-saṁskāraṁ samājotsava-darśanam | hāsyaṁ para-gṛhe yānaṁ tyajet proṣita-bhartṛkā ||
vrataiḥ sahitā eva uttasthur iti teṣāṁ vratānāṁ patiṁ darśayitum anucitānām api sahasā tyaktum aśakyatvāt taiḥ sākam evottasthuḥ |
tataś ca tena dṛṣṭāḥ, tāsām asaṁskṛta-śārīra-paricchadatā sneha-vardhanāyaivābhūd iti ||