Premabase · Śrīmad Bhāgavatam · Canto 1 · Chapter 11
Show
SanskritHindiEnglish
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
Commentary
ŚrīdharaJīvaViśvanāthaBaladeva
ŚB 1.11.4-5
tatropanīta-balayo raver dīpam ivādṛtāḥ |
ātmārāmaṁ pūrṇa-kāmaṁ nija-lābhena nityadā ||
prīty-utphulla-mukhāḥ procur harṣa-gadgadayā girā |
pitaraṁ sarva-suhṛdam avitāram ivārbhakāḥ ||
Translation
— translation pending —
Commentary
Śrīdhara Svāmī
bhāvārtha-dīpikā
tatra tasmin śrī-kṛṣṇo upanītāḥ samarpitā balaya upāyanāni yābhis tāḥ |
nirapekṣe’pi tasminn ādareṇa samarpaṇe dṛṣṭāntaḥ—raver dīpam iva iti |
pitaram arbhakā iva taṁ sarva-suhṛdam avitāraṁ procur ity uttareṇānvayaḥ |
suhṛttvenaivitāraṁ, na tu kāmena |
atra hetuḥ—ātmārāmam |
tatrāpi hetuḥ—paramānanda-nija-svarūpa-lābhenaiva pūrṇa-kāmam ||
4-5||
Jīva Gosvāmī
krama-sandarbhaḥ
tatra śrī-dvārakāyāṁ raver upahāra-rūpaṁ dīpam ādṛtavanto janā ivety arthaḥ ||
evaṁ stuty-ādikam api tat-prīṇanatām arhatīty āha—prītyā iti |
pitaram arbhakā iva iti dṛṣṭāntaḥ |
tasya prītāv asādhāraṇa-guṇa-viśeṣam apy āha—sarva-suhṛdam iti |
sarva-suhṛttve liṅgam—avitāram iti |
tathāpi tādṛśasya rājñaḥ sva-sambandhābhimāni-prītimat-putrādiṣu prīti-viśeṣodayo yathā dṛśyate, tathā teṣu taṁ prītimantam ity arthaḥ |
evaṁ kalpataru-dṛṣṭānte’pi bhagavato bhakti-viṣayikā kṛpā yathārtham evopapadyate |
ye khalu sahaja-tat-prītim evātmani prārthayamānā bhajante, tebhyas tad-dāna-yāthārthyasyāvaśyakatvāt |
tasmād asty evānanda-svarūpasyāpi bhaktāv ānandollāsa iti ||
[bhakti-sandarbha 143]
Viśvanātha Cakravartī
sārārtha-darśiṇī
upanītāḥ samarpitā balaya upāyanāni yābhis tathā-bhūtāḥ satyaḥ |
nirapekṣe’pi tasminn ādareṇa samarpaṇe dṛṣṭāntaḥ—raver dīpam iva ravau dīpam upanīya ravi-pūjikā ivety arthaḥ |
pitaram arbhakā iva tam avitāraṁ rakṣitāram ūcuḥ |
upāyanānapekṣatvam āha—ātmārāmam iti ||
4-5||
Baladeva Vidyābhūṣaṇa
vaiṣṇavānandinī
tatra bhartari kṛṣṇe upanītāḥ samarpitā balaya upāyanāni yābhis tādṛśyaḥ satyaḥ, nirapekṣepi tasminn ādareṇārpaṇe dṛṣṭāntaḥ—raver dīpam iva iti dīpam upanīya ravi-pūjakā iva |
ātmārāmaṁ vibhu-vijñānānanda-svarūpānubhavinaṁ nija-lābhena parākhya-śakti-prāptyā pūrṇa-kāmam ||
arbhakāḥ pitaram iva prajās tam avitāraṁ pālakam ūcuḥ ||