Premabase · Śrīmad Bhāgavatam · Canto 1 · Chapter 9
Show
SanskritHindiEnglish
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
Commentary
ŚrīdharaJīvaViśvanāthaBaladeva
ŚB 1.9.30
tadopasaṁhṛtya giraḥ sahasraṇīr
vimukta-saṅgaṁ mana ādi-pūruṣe |
kṛṣṇe lasat-pīta-paṭe catur bhuje
puraḥ sthite’mīlita-dṛg vyadhārayat ||
Translation
— translation pending —
Commentary
Śrīdhara Svāmī
bhāvārtha-dīpikā
sahasraṇīr yuddhe samīpa-sthān sahasraṁ rathino nayati pālayatīti sahasraṇīr bhīṣmaḥ |
"sahasriṇīḥ" iti pāṭhe sahasrārthavatīr giriḥ |
lasantau pītau paṭau yasya tasmin |
amīlita-dṛg eva mano vyadhārayat ||
kaivalya-dīpikā : evaṁ jīvanmuktaṁ lakṣayitvā stutvā cedānīm avasitādhikārasya tasya śarīra-pātam āha—tadā iti |
tadā tasyāṁ daśāyāṁ sahasraṇīḥ sahasreṇa vyāpārāṇāṁ labdha-balāḥ giraḥ upasaṁhṛtya etena sarvendriyoparatir upalakṣitā |
ata eva vimukta-saṅgaṁ mīlitā dṛg buddhīndriya-vṛttiḥ yasmin manasi nidhāya manaḥ kṛṣṇe vyadhārayad ity arthaḥ |
anena pratyāhāra-pūrvā dhāraṇoktā ||
[mu.pha. 19.44]
Jīva Gosvāmī
krama-sandarbhaḥ
na vyākhyātam.
Viśvanātha Cakravartī
sārārtha-darśiṇī
yuddhe samīpa-sthān sahasraṁ rathino nayati paripālayatīti sahasraṇīr bhīṣmaḥ |
sahasriṇīr iti pāṭhe sahasrārthavatīr giraḥ upasaṁhṛtya anyataḥ pratyāhṛtya amīlita-dṛg eva cakṣuṣī spaṣṭam unmīlyaiva vyadhārayat ā-nakha-śikhaṁ praveśayāmāsa ||
Baladeva Vidyābhūṣaṇa
vaiṣṇavānandinī
sahasrāṇi rathino nayati pālayatīti sahasraṇīr bhīṣmaḥ, "sahasriṇīr" iti pāṭhe sahasrārthavatīrgira upasaṁhṛtyānyataḥ pratyāhṛtya amīlitadṛgeva mano vyadhārayat |
yogināṁ manasāpyagamyaṁ cakṣurbhyāṁ vīkṣamāṇaḥ sann ānakha-śikhaṁ tat-praveśayāmāsa ity arthaḥ ||