Śrīmad Bhāgavatam 1.8.18

Show

SanskritHindiEnglish

Script

IASTदेवनागरीবাংলা

Commentary

ŚrīdharaJīvaViśvanāthaBaladeva

ŚB 1.8.18

kunty uvāca

namasye puruṣaṁ tvādyam īśvaraṁ prakṛteḥ param |
alakṣyaṁ sarva-bhūtānām antar bahir avasthitam ||

Translation

— translation pending —

Commentary

Śrīdhara Svāmī

bhāvārtha-dīpikā

tvā tvāṁ namasye namas-karomi |

nanu kaniṣṭhaṁ māṁ kathaṁ namas-karoṣi tatrāha |

ādyaṁ puruṣam |

kutaḥ ? prakṛteḥ paraḥ |

tat kutaḥ ? īśvaraṁ prakṛter api niyantāram |

ata eva sarva-bhūtānām antar bahiś ca pūrṇatvenāvasthitam |

tathāpy alakṣyam ||

Jīva Gosvāmī

krama-sandarbhaḥ

namasya iti sārdhakam ||

Viśvanātha Cakravartī

sārārtha-darśiṇī

jñāta-tātkālika-śrī-kṛṣṇa-sarva-kṛtyā kuntī hṛdy uditasya tan-mahaiśvaryasya vegaṁ soḍhum apārayantīti stauti namasyeti |

kiṁ bhrāteyaṁ māṁ namasyasi tatrāha—puruṣam |

nanu puruṣa evāsmi ko’tra sandehas tatrāha—ādyam |

nanu dehānām evāgamāpāyitvaṁ puruṣo jīvas tv ādya eva sarvas tatrāha—īśvaram |

nanu svarge indra-candrādyā bhūmau rājāno’pi īśvarā ucyante, tatrāha—prakṛteḥ param |

kim aham antaryāmī puruṣaḥ |

na, alakṣyam |

antaryāmī buddhyādi-prakāśa-lakṣya eva |

kiṁ brahma ? na, antar bahiś ca avasthitam |

yasmād antar uttarā-garbha-stho bālakaṁ ca rakṣitavān asi bahiś cāsmāṁś ca rakṣan samīpe tiṣṭhasīti ||

Baladeva Vidyābhūṣaṇa

vaiṣṇavānandinī

dṛṣṭa-tātkālika-bhagavat-prabhāvā pṛthā hṛdi prajātaṁ tadaiśvarya-vegaṁ soḍhum akṣamā stauti—namasya iti |

nanu bhrātreyaṁ māṁ kiṁ namasyasi? tatrāha—ādyaṁ puruṣam iti |

nanu jīvo'pi īdṛśaḥ? tatrāha—īśvaram iti |

nanv īdṛśo virañciḥ? tatrāha—prakṛteḥ paraṁ |

nanv īdṛśaṁ māṁ ko'pi na vadati? tatrāha—tvad anugraha-śūnyānāṁ sarva-bhūtānām alakṣyam |

anugṛhītānāṁ tu lakṣyam ity āha—vairāṭyantaraṁ praviśya rakṣita-tad garbhaṁ bahiś ca rakṣita-pāṇḍavam ity arthaḥ ||