Premabase · Śrīmad Bhāgavatam · Canto 1 · Chapter 7
Show
SanskritHindiEnglish
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
Commentary
ŚrīdharaJīvaViśvanāthaBaladeva
ŚB 1.7.8
← 1.7.71.7.9 →
sa saṁhitāṁ bhāgavatīṁ kṛtvānukramya cātma-jam |
śukam adhyāpayām āsa nivṛtti-nirataṁ muniḥ ||
Translation
— translation pending —
Commentary
Śrīdhara Svāmī
bhāvārtha-dīpikā
anukramya śodhayitvā ||
Jīva Gosvāmī
krama-sandarbhaḥ
atha tasyaiva prayojanasya brahmānandānubhavād api paramatvam anubhūtavān |
yatas tādṛśaṁ śukam api tad-ānanda-vaiśiṣṭya-lambhanāya tām adhyāpayāmāsety āha—sa saṁhitām iti |
kṛtvānukramya ceti vivṛtam asti |
brahmānandānubhava-nimagnatvāt nivṛtti-nirataṁ sarvato nivṛttau niratam, tatrāvyabhicāriṇam apīty arthaḥ ||
[tattva-sandarbha 48]
Viśvanātha Cakravartī
sārārtha-darśiṇī
atha tasyaiva prayojanasya premṇo brahmānandānubhavād api paramatvam anubhūtavān eva yatas tādṛśaṁ śukam api premānandasya vaiśiṣṭyopalambhanāya tām adhyāpayāmāsa loke hi svāditāpūrvam iṣṭa-vastukaḥ pitrādir avaśyam eva putrādikaṁ tat-tad-āsvādayituṁ prayatate ity āha sa saṁhitām iti kṛtvānukramya ceti prathamataḥ svayaṁ saṅkṣipta-bhaktikaṁ kṛtvā paścān nāradopadeśād anukrameṇa śrī-bhagavad-bhakty-eka-pradhānatayā anukramya saṁśodhyety arthaḥ |
sa ca nāradopadeśaḥ śrī-kṛṣṇāntardhānānantaraṁ parīkṣit-kartṛka-kali-nigrahāt pūrvaṁ jñeyas tadaiva kalinā svādhikārārambhe sva-prābalya-prakaṭanāt dhārmikāṇām api śāstra-darśinām apy adharme pravṛtteḥ |
yata eva vyāsasya cittāprasādaḥ |
yad uktaṁ—jugupsitaṁ dharma-kṛte’nuśāsataḥ [bhā.pu. 1.5.15] ity atra na manyate tasya nivāraṇaṁ janaḥ iti |
kali-yugāt pūrvam eva cittāprasāde na matsyata iti prayujyeta atas tadaiva pūrva-nirmitasyaiva śrī-bhāgavatasyānukramaṇaṁ yad uktaṁ—kṛṣṇe svadhāmopagate [bhā.pu. 1.3.43] ity atra purāṇo’rko’dhunoditaḥ iti ata evedaṁ śrīmad-bhāgavataṁ bhāgavatānantaraṁ yad atra śrūyate yac cānyatra aṣṭādaśa-purāṇānantaraṁ bhāgavatam iti tad dvayam api saṅgataṁ syāt |
nivṛtti-nirataṁ brahmānubhavinam api ||
Baladeva Vidyābhūṣaṇa
vaiṣṇavānandinī
kṛtvānukramya ceti pūrva-saṅkṣiptāṁ prakaṭaya nāradopadeśottaram anukramya līlākrama-nibandhena vistīryety arthaḥ |
saṅkṣiptā bhāratāt pūrva vistīrṇā tu tasmād uttarā, pūrvā cottarāntaḥ-praveśitā bodhyā |
evaṁ ca aṣṭādaśa purāṇāni kṛtvā satyavatī-sutaḥ | cakre bhāratam ākhyānaṁ vedārthair upabṛṁhitam iti mātsya-skāndayor vākyaṁ saṅgatimat |
saṅkṣiptasyāṣṭādaśāntargatatvāt, vistīrṇasya bhāratottaratvāt, ubhayor aikyāc ca mātsyād yukta-lakṣaṇa-saṅkhyayoḥ sāmañjasyam iti |
nivṛtti-niratam ity anyavāsanā-vināśāt-tad adhyayana-pātram ity arthaḥ |
muniṁ svātmamananaśīlaṁ |
jīvātma-jñānaṁ khalu parātmajñānopayogi, yad ātmatatvena tu brahmatattvaṁ dīpopameneha yuktaḥ prapaśyet iti śruteḥ, anyārthaś ca parāmarśaḥ iti sūtrāc ca ||
← 1.7.71.7.9 →