Premabase · Śrīmad Bhāgavatam · Canto 1 · Chapter 4
Show
SanskritHindiEnglish
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
Commentary
MadhvācāryaŚrīdharaJīvaViśvanāthaBaladeva
ŚB 1.4.29-30
bhārata-vyapadeśena hy āmnāyārthaś ca pradarśitaḥ |
dṛśyate yatra dharmādi strī-śūdrādibhir apy uta ||
tathāpi bata me daihyo hy ātmā caivātmanā vibhuḥ |
asampanna ivābhāti brahma-varcasya-sattamaḥ ||
Translation
— translation pending —
Commentary
Madhvācārya
bhāgavata-tātparyam
daihyaḥ deha-rūpaḥ |
ātmanā vibhuḥ svata eva vyāptaḥ |
tasya sarvāvatāreṣu na viśeṣo’sti kaścana | deha-dehi-vibhedaś ca na pare vidyate kvacit ||
sarve’vatārā vyāptāś ca sarve sūkṣmāś ca tattvataḥ | aiśvarya-yogād bhagavān krīḍaty evaṁ janārdanaḥ ||
avatāra-prayojanāsampattyā sampanna iva |
brahma-varca-saṁyuktānām uttamaḥ ||
Śrīdhara Svāmī
bhāvārtha-dīpikā
daihyaḥ dehe bhava ātmā jīvo vastuto vibhuḥ paripūrṇa eva |
ātmanā svena rūpeṇāsaṁpannas tādātmyam aprāpta ivābhāti |
brahma-varcasaṁ veda-śravaṇādhyāpanotkarṣajaṁ tejaḥ, tatra sādhavo brahma-varcasyās teṣu sattamo'tiśreṣṭho’pi |
yad vā, na kevalam asampanna ivābhāti pratyuta brahma-varcasī brahma-varcasavān apy asattama ivābhāti |
pāṭhāntare kamanīyatamo’pīti ||
Jīva Gosvāmī
krama-sandarbhaḥ
vibhuḥ svato jñānādinā sampanno’py ātmanā bhagavatā asampanna iva tad-dhetuka-sampatti-viśeṣam aprāpta ivābhāti |
yo hi vakṣyate śrī-nāradena—iyaṁ sva-nigamaṁ [bhā.pu. 1.5.39] ity-antena granthena |
"uśattama" iti pāṭhe "brahma-varcasi" iti ||
Viśvanātha Cakravartī
sārārtha-darśiṇī
daihyaḥ dehasthaḥ ātmanā svarūpeṇa vibhus tapo-jñānādibhiḥ paripūrṇo’pi asampanna iva apūrṇa iva na kevalam asampanna iva, kintu brahma-varcasaṁ veda-śravaṇādhyāpanotkarṣajaṁ tejas tadvān api asattama iva |
"uśattama" iti pāṭhe kamanīyatamo’pi tathā samāsāntābhāve matv-arthīya-vin-pratyayena brahma-varcasvī asattama iti uśattama ity ābhyāṁ va-kāravat saṁyogena pāṭha-dvayam ||
Baladeva Vidyābhūṣaṇa
vaiṣṇavānandinī
dṛśyate jñāyate ||
athāpi veda-vyasana-brahma-sūtrādy-āvirbhāvam avatāra-kāryaṁ kṛtavato me daihye dehābhinna ātmātmanā vibhuḥ pūrṇo'py asampanne 'pūrṇa ivābhāti |
daihye iti svārthe ṣyañ |
tad-rūpa ātmeti deha-dehinor abhedāt |
brahma-varcasaṁ vedādhyayanajaṁ tejaḥ, tatra sādhavo brahma-varcasyāḥ, teṣu sattamo'pīti ||