Premabase · Vyākaraṇa-mahābhāṣya · Adhyāya 8 · Pada 3
Show
Vṛtti
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
MBH 8.3.88
su-vi-nir-durbhyaḥ supi-sūti-samāḥ
Aṣṭādhyāyī 8.3.88
Vṛtti Patañjali

kimartham svapeḥ supibhūtasya grahaṇam kriyate .

supeḥ ṣatvam svapeḥ mā bhūt .

supeḥ ṣatvam ucyate tat svapeḥ mā bhūt iti .

susvapnaḥ visvapnak iti .

visuṣvāpa iti kena na .

visuṣvāpa iti atra kasmāt na bhavati .

halādiśeṣāt na supiḥ .

halādiśeṣe kṛte na eṣaḥ supiḥ bhavati .

idam iha sampradhāryam .

halādiśeṣaḥ kriyatām samprasāraṇam iti kim atra kartavyam .

paratvāt halādiśeṣaḥ .

iṣṭam pūrvam prasāraṇam .

iṣyate halādiśeṣāt pūrvam samprasāraṇam .

ātaḥ ca iṣyate .

evam hi āha : abhyāsasamprasāraṇam halādiśeṣāt vipratiṣedhena iti .

evam tarhi sthādiṣu abhyāsasya iti etasmāt niyamāt na bhaviṣyati .

sthādīnām niyamaḥ na atra prāk sitāt uttaraḥ supiḥ .

prāk sitasaṃśabdanāt saḥ niyamaḥ uttaraḥ ca supiḥ paṭhyate .

evam tarhi arthavadgrahaṇe na anarthakasya iti evam etasya na bhaviṣyati .

anarthake viṣuṣupuḥ .

yadi arthavataḥ grahaṇam viṣuṣupuḥ iti na sidhyati .

na eṣaḥ doṣaḥ .

katham .

supibhūtaḥ dviḥ ucyate .

supibhutasya dvirvacanam .

supeḥ ṣatvam svapeḥ mā bhūt .

visuṣvāpa iti kena na .

halādiśeṣāt na supiḥ .

iṣṭam pūrvam prasāraṇam .

sthādīnām niyamaḥ na atra prāk sitāt uttaraḥ supiḥ .

anarthake viṣuṣupuḥ supibhūtaḥ dviḥ ucyate .