Premabase · Vyākaraṇa-mahābhāṣya · Adhyāya 8 · Pada 2
Show
Vṛtti
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
MBH 8.2.82
vākyasya ṭeḥ pluta udāttaḥ
Aṣṭādhyāyī 8.2.82
Vṛtti Patañjali

vākyādhikāraḥ kimarthaḥ .

vākyādhikāraḥ padanivṛttyarthaḥ .

vākyādhikāraḥ kriyate padanivṛttyarthaḥ .

padādhikāraḥ nivartyate .

na hi kākaḥ vāśyate iti adhikārāḥ nivartante .

doṣaḥ khalu api syāt yadi vākyādhikāraḥ padādhikāram nivartayet .

iṣyante eva uttaratra padakāryāṇi tāni na sidhyanti .

naśchavyapraśān iti .

padanivṛttyartham iti na evam vijñāyate padasya nivṛttyartham padanivṛttyartham iti .

kim tarhi. pade nivṛttyartham padanivṛttyartham iti .

vākye yāvanti padāni teṣām sarveṣām ṭeḥ plutaḥ prāpnoti .

iṣyate ca vākyapadayoḥ antyasya syāt iti tat ca antareṇa yatnam na sidhyati iti evamarthaḥ vākyādhikāraḥ .

atha ṭigrahaṇam kimartham .

ṭigrahaṇam alaḥ antyaniyame vyañjanāntārtham .

ṭigrahaṇam kriyate alaḥ antyaniyame vyañjanāntasya api yathā syāt .

agnici3t somasu3t .

asti prayojanam etat .

kim tarhi iti .

sarvādeśaprasaṅgaḥ tu .

sarvādeśaḥ tu ṭeḥ plutaḥ prāpnoti .

kim kāraṇam .

acaḥ iti vacanāt antyasya na antyasya iti vacanāt acaḥ na ucyate ca plutaḥ saḥ sarvādeśaḥ prāpnoti .

uktam vā .

kim uktam .

hrasvaḥ dīrghaḥ plutaḥ iti yatra brūyāt acaḥ iti etat tatra upasthitam draṣṭavyam iti