Premabase · Vyākaraṇa-mahābhāṣya · Adhyāya 8 · Pada 2
Show
Vṛtti
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
MBH 8.2.72
vasu-sraṃsu-dhvaṃsv-anaḍuhāṃ daḥ
Aṣṭādhyāyī 8.2.72
Vṛtti Patañjali

iha kasmāt na bhavati .

papivān tasthivān iti .

sasya iti vartate .

evam api atra prāpnoti .

lope kṛte na bhaviṣyati .

anavakāśam datvam lopam bādheta .

sāvakāśam datvam .

kaḥ avakāśaḥ .

papivadbhyām papivadbhiḥ iti .

atra api ruḥ prāpnoti .

tat yathā eva rum bādhate evam lopam api bādheta .

na bādhate .

kim kāraṇam .

yena na aprāpte tasya bādhanam bhavati na ca aprāpte rau datvam ārabhyate lope punaḥ prāpte ca aprāpte ca .

yadi tarhi sasya iti vartate anaḍudbhyām anaḍudbhiḥ iti atra na prāpnoti .

vacanāt anaḍuhi bhaviṣyati .

yadi evam .

anaḍuhaḥ datve nakārapratiṣedhaḥ .

anaḍuhaḥ datve nakārasya pratiṣedhaḥ vaktavyaḥ .

anaḍvān .

siddham tu pratipadavidhānāt numaḥ .

siddham etat .

katham .

numaḥ pratipadavidhānasāmarthyāt datvam na bhaviṣyati .

yadi tarhi yat yat anaḍuhaḥ prāptam tat tat numaḥ pratipadavidhānasāmarthyāt bādhyate rutvam api na prāpnoti .

anaḍvān tatra iti .

na eṣaḥ doṣaḥ .

yam vidhim prati upadeśaḥ anarthakaḥ saḥ vidhiḥ bādhyate yasya tu vidheḥ nimittam eva na asau bādhyate .

datvam ca prati numaḥ pratipadavidhiḥ anarthakaḥ roḥ punaḥ nimittam eva