Premabase · Vyākaraṇa-mahābhāṣya · Adhyāya 8 · Pada 2
Show
Vṛtti
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
MBH 8.2.48
añco 'napādāne
Aṣṭādhyāyī 8.2.48
Vṛtti Patañjali

añceḥ natve vyaktapratiṣedhaḥ .

añceḥ natve vyaktasya pratiṣedhaḥ vaktavyaḥ .

vyaktam anṛtam kathayati iti .

añjivijñānāt siddham .

na etat añceḥ rūpam .

añjeḥ etat rūpam .

añcatyarthaḥ vai gamyate .

kaḥ punaḥ añcatyarthaḥ .

añcatiḥ prakāśane vartate .

añcitam gacchati .

prakāśayati ātmānam iti gamyate .

na vai loke añcitam gacchati iti prakāśanam gamyate .

kim tarhi .

samādhānam gamyate .

samāhitaḥ bhūtvā gacchati iti .

evam tarhi añcateḥ aṅkaḥ aṅkaḥ ca prakāśanam .

aṅkitāḥ gāvaḥ iti ucyate anyābhyaḥ gobhyaḥ prakāśyante .

añcatyarthaḥ iti cet añjeḥ tadarthatvāt siddham .

añcatyarthaḥ iti cet añjiḥ api añcatyarthe vartate .

katham punaḥ anyaḥ nāma anyasya arthe vartate .

katham añjiḥ añcatyarthe vartate .

anekārthāḥ api dhātavaḥ bhavanti .

asti punaḥ kva cit anyatra api añjiḥ añcatyarthe vartate .

asti iti āha .

añjeḥ añjanam añjanam ca prakāśanam .

aṅkteṣiṇī iti ucyate yat tat sitam ca asitam ca etat prakāśayati .

tathā añjeḥ vyañjanam vyañjanam ca prakāśanam .

yat tat snehena madhureṇa ca jaḍīkṛtānām indriyāṇām svasmin ātmani vyavasthāpanam saḥ rāgaḥ tat vyañjanam .

anvartham khalu api nirvacanam .

vyajyate anena iti vyañjanam iti