dīrghāt iti kimartham .

akṣitam asi mā me kṣeṣṭhāḥ .

dīrghāt iti śakyam akartum .

kasmāt na bhavati akṣitam asi mā me kṣeṣṭhāḥ iti .

nirdeśāt eva idam abhivyaktam dīrghasya grahaṇam iti .

yadi hrasvasya grahaṇam syāt kṣeḥ iti eva brūyāt .

na atra nirdeśaḥ pramāṇaṃ śakyam kartum .

yathā eva atra aprāptā vibhaktiḥ evam iyaṅādeśaḥ api .

na atra aprāptā vibhaktiḥ .

siddhā atra vibhaktiḥ prātipadikāt iti .

katham prātipadikasañjñā .

arthavat prātipadikam iti .

nanu ca adhātuḥ iti pratiṣedhaḥ prāpnoti .

na eṣaḥ dhātuḥ dhātoḥ eṣaḥ anukaraṇaḥ .

yadi anukaraṇaḥ iyaṅādeśaḥ na prāpnoti .

prakṛtivat anukaraṇam bhavati iti evam iyaṅādeśaḥ bhaviṣyati .

yadi prakṛtivat anukaraṇam bhavati iti ucyate svādyutpattiḥ na prāpnoti .

evam tarhi ātideśikānām svāśrayāṇi api na nivartante .

atha api etat na asti ātideśikānām svāśrayāṇi api na nivartante iti evam api na doṣaḥ .

avaśyam atra sarvataḥ nairdeśikī vibhaktiḥ vaktavyā .

tat yathā .

nerviśaḥ parivyavebhyaḥkriyaḥ viparābhyāñjeḥ iti .

atha api etat na asti prakṛtivat anukaraṇam bhavati iti evam api na doṣaḥ .

dhātoḥ ajādau yat rūpam tat anukriyate