Premabase · Vyākaraṇa-mahābhāṣya · Adhyāya 8 · Pada 1
Show
Vṛtti
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
MBH 8.1.16-17
padasya
padāt
Aṣṭādhyāyī 8.1.16-17
Vṛtti Patañjali

ā kutaḥ padādhikāraḥ .

padādhikāraḥ prāk apadāntādhikārāt .

apadāntasyamūrdhanyaḥ iti ataḥ prāk padādhikāraḥ .

atha padāt iti adhikāraḥ ā kutaḥ .

padāt prāk supi kutsanāt .

padāt iti adhikāraḥ prāk supi kutsanāt .

kutsane ca supy agotrādau iti ataḥ prāk .

yaṇekādeśasvaraḥ tu ūrdhvam padādhikārāt .

yaṇekādeśasvaraḥ tu ūrdhvam padādhikārāt kartavyaḥ .

iha vacane hi apadāntasya aprāptiḥ .

iha hi kriyamāṇe apadāntasya aprāptiḥ syāt .

udāttasvaritayor yaṇaḥsvaritaḥ anudāttasya iti iha eva syāt kumāryau kiśoryau iha na syāt kumāryaḥ kiśoryaḥ .

ekādeśe udāttenodāttaḥ iha eva syāt vṛkṣau plakṣau iha na syāt vṛkṣāḥ plakṣāḥ .

na vā padādhikārasya viśeṣaṇatvāt .

na vā ūrdhvam padādhikārāt kartavyaḥ yaṇekādeśasvaraḥ .

kim kāraṇam .

padādhikārasya viśeṣaṇatvāt .

padasya iti na eṣā sthānaṣaṣṭhī .

kā tarhi .

viśeṣaṇaṣaṣṭhī .

kim vaktavyam etat .

na hi .

katham anucyamānam gaṃsyate .

pratyākhyāyate sthanaṣaṣṭhī .

antagrahaṇāt vā nalope .

atha vā yat ayam nalopaḥprātipadikāntasya iti antagrahaṇam karoti tat jñāpayati ācāryaḥ viśeṣaṇaṣaṣṭhī eṣā na sthānaṣaṣṭhī iti