atha kim idam vīpsā iti .
āpnoteḥ ayam vipūrvāi icchāyām arthe san vidhīyate .
yadi evam cikīrṣati jihīrṣati iti atra api prāpnoti .
na eṣaḥ doṣaḥ .
na evam vijñāyate vīpsāyām abhidheyāyām iti .
katham tarhi .
kartṛviśeṣaṇam etat .
vīpsati iti vīpsaḥ .
vīpsaḥ cet kartā bhavati iti .
kaḥ punaḥ vīpsārthaḥ .
anavayavābhidhānam vīpsārthaḥ .
anavayavena dravyāṇām abhidhānam eṣaḥ vīpsārthaḥ .
anavayavābhidhānam vīpsārthaḥ iti cet jātyākhyāyām dvirvacanaprasaṅgaḥ .
anavayavābhidhānam vīpsārthaḥ iti cet jātyākhyāyām dvirvacanam prāpnoti .
vrīhibhiḥ yavaiḥ vā iti .
na vā ekārthatvāt jāteḥ .
na vā eṣaḥ doṣaḥ .
kim kāraṇam .
ekārthatvāt jāteḥ .
ekārthaḥ hi jātiḥ .
ekam artham pratyāyayiṣyāmi iti jātiśabdaḥ prayujyate .
anekārthāśrayatvāt ca vīpsāyāḥ .
anekārthāśrayā ca punaḥ vīpsā .
anekam artham sampratyāyayiṣyāmi iti vīpsā prayujyate .
ekārthatvāt jāteḥ anekārthāśrayatvāt ca vīpsāyāḥ jātyākhyāyām dvirvacanam na bhaviṣyati .
nivartakatvādvā .
atha vā na anena dvirvacanam nirvartyate .
kim tarhi advirvacanam anena nivartyate .
yāvantaḥ te arthāḥ tāvatām śabdānām prayogaḥ prāpnoti .
tatra anena nivṛttiḥ kriyate .
nityavīpsayoḥ arthayoḥ dve eva śabdarūpe prayoktavye na atibahu prayoktavyam iti .
sarvapadasagatigrahaṇānarthakyam ca arthābhidhāne dvirvacanavidhānāt .
sarvagrahaṇam ca anarthakam .
kim kāraṇam .
sarvasya eva hi dvirvacanena arthaḥ gamyate na avayavasya .
padagrahaṇam ca anarthakam padasya eva hi dvirvacanena arthaḥ gamyate na agatikasya