Premabase · Vyākaraṇa-mahābhāṣya · Adhyāya 7 · Pada 3
Show
Vṛtti
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
MBH 7.3.10
uttarapadasya
Aṣṭādhyāyī 7.3.10
Vṛtti Patañjali

kimartham idam ucyate .

avayavāt ṛtoḥ iti vakṣyati taduttarapadasya yathā syāt acām ādeḥ mā bhūt .

na etat asti prayojanam .

avayavāt iti pañcamī tatra antareṇa api uttarapadagrahaṇam uttarapadasya eva bhaviṣyati .

uttarārtham tarhi susarvārdhāt janapadasya iti .

susarvārdhāt iti pañcamī .

diśaḥ amadrāṇām .

diśaḥ iti pañcamī .

prācām grāmanagarāṇām .

diśaḥ iti eva .

saṅkhyāyāḥ saṃvatsarasaṅkhyasya ca .

saṅkhyāyāḥ iti pañcamī .

varṣasya abhaviṣyati .

saṅkhyāyāḥ iti eva .

parimāṇāntasya asañjñāśāṇayoḥ iti .

saṅkhyāyāḥ iti eva .

idam tarhi prayojanam je proṣṭhapadānām uttarapadasya yathā syāt pūrvapadasya mā bhūt .

proṣṭhapadāsu jātaḥ proṣṭhapādaḥ brāhmaṇaḥ .

taddhiteṣu acām ādivṛddheḥ uttarapadavṛddhiḥ vipratiṣedhena dvyāśītikādyartham .

taddhiteṣu acām ādivṛddheḥ uttarapadavṛddhiḥ bhavati vipratiṣedhena .

kim prayojanam .

dvyāśītikādyartham .

acām ādivṛddheḥ avakāśaḥ .

aitikāyanaḥ , aupagavaḥ .

uttarapadavṛddheḥ anavakāśaḥ .

dviṣāṣṭikaḥ , triṣāṣṭikaḥ .

iha ubhayam prāpnoti .

dvyāśītikaḥ , tryāśītikaḥ .

uttarapadavṛddhiḥ bhavati vipratiṣedhena .

kaḥ punaḥ atra viśeṣaḥ acām ādivṛddhau vā satyām uttarapadavṛddhau vā .

ayam asti viśeṣaḥ .

yadi atra acām ādivṛddhiḥ syāt aijāgamaḥ prasajyeta