Premabase · Vyākaraṇa-mahābhāṣya · Adhyāya 7 · Pada 2
Show
Vṛtti
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
MBH 7.2.67.1
vasv ekāj-ād-ghasām
Aṣṭādhyāyī 7.2.67
Vṛtti Patañjali

kimartham idam ucyate .

vasvekājādghasāṃvacanam niyamārtham .

niyamārthaḥ ayam ārambhaḥ .

vasau ekājāt ghasām eva .

kva mā bhūt .

bibhidvān .

kim ucyate niyamārtham iti na punaḥ vidhyarthaḥ api syāt .

pratiṣedhaḥ api hi atra prāpnoti na iṭ vaśi kṛti iti .

kṛt ca eva hi ayam vaśādiḥ ca .

evam tarhi kṛsṛbhṛvṛstudruśrusruvaḥ liṭi iti etasmāt niyamāt atra iṭ bhaviṣyati .

na atra tena pariprāpaṇam prāpnoti .

kim kāraṇam .

prakṛtilakṣaṇasya pratiṣedhasya saḥ pratyārambhaḥ pratyayalakṣaṇaḥ ca ayam pratiṣedhaḥ .

ubhayoḥ saḥ pratyārambhaḥ .

katham jñāyate .

vṛṅvṛñoḥ grahaṇāt .

katham kṛtvā jñāpakam .

imau vṛṅvṛñau udāttau tayoḥ prakṛtilakṣaṇaḥ pratiṣedhaḥ na prāpnoti .

paśyati tu ācāryaḥ ubhayoḥ saḥ pratyārambhaḥ iti tataḥ vṛṅvṛñoḥ grahaṇam karoti .

na khalu api kaḥ cit ubhayavān pratiṣedhaḥ prakṛtilakṣaṇaḥ pratyayalakṣaṇaḥ ca .

tulyajātīye asati yathā eva prakṛtilakṣaṇasaya niyāmakaḥ bhavati evam pratyayalakṣaṇasya api niyāmakaḥ bhaviṣyati .

atha yāvatā vasau ekājbhyaḥ iṭā bhavitavyam kaḥ nu atra viśeṣaḥ niyamārthe vā sati vidhyarthe vā .

na khalu kaḥ cit viśeṣaḥ .

āhopuruṣikāmātram tu bhavān āha vidhyartham iti .

vayam tu brūmaḥ niyamārtham iti