kimartham idam ucyate .
vasvekājādghasāṃvacanam niyamārtham .
niyamārthaḥ ayam ārambhaḥ .
vasau ekājāt ghasām eva .
kva mā bhūt .
bibhidvān .
kim ucyate niyamārtham iti na punaḥ vidhyarthaḥ api syāt .
pratiṣedhaḥ api hi atra prāpnoti na iṭ vaśi kṛti iti .
kṛt ca eva hi ayam vaśādiḥ ca .
evam tarhi kṛsṛbhṛvṛstudruśrusruvaḥ liṭi iti etasmāt niyamāt atra iṭ bhaviṣyati .
na atra tena pariprāpaṇam prāpnoti .
kim kāraṇam .
prakṛtilakṣaṇasya pratiṣedhasya saḥ pratyārambhaḥ pratyayalakṣaṇaḥ ca ayam pratiṣedhaḥ .
ubhayoḥ saḥ pratyārambhaḥ .
katham jñāyate .
vṛṅvṛñoḥ grahaṇāt .
katham kṛtvā jñāpakam .
imau vṛṅvṛñau udāttau tayoḥ prakṛtilakṣaṇaḥ pratiṣedhaḥ na prāpnoti .
paśyati tu ācāryaḥ ubhayoḥ saḥ pratyārambhaḥ iti tataḥ vṛṅvṛñoḥ grahaṇam karoti .
na khalu api kaḥ cit ubhayavān pratiṣedhaḥ prakṛtilakṣaṇaḥ pratyayalakṣaṇaḥ ca .
tulyajātīye asati yathā eva prakṛtilakṣaṇasaya niyāmakaḥ bhavati evam pratyayalakṣaṇasya api niyāmakaḥ bhaviṣyati .
atha yāvatā vasau ekājbhyaḥ iṭā bhavitavyam kaḥ nu atra viśeṣaḥ niyamārthe vā sati vidhyarthe vā .
na khalu kaḥ cit viśeṣaḥ .
āhopuruṣikāmātram tu bhavān āha vidhyartham iti .
vayam tu brūmaḥ niyamārtham iti