Premabase · Vyākaraṇa-mahābhāṣya · Adhyāya 7 · Pada 2
Show
Vṛtti
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
MBH 7.2.8.2
na-iḍ vaśi kṛti
Aṣṭādhyāyī 7.2.8
Vṛtti Patañjali

atha kṛdgrahaṇam kimartham .

iha mā bhūt .

bibhidiva , bibhidima iti .

na etat asti prayojanam .

kṛsṛbhṛvṛstudruśrusruvaḥ liṭi iti etasmāt niyamāt atra iṭ bhaviṣyati .

na atra tena pariprāpaṇam prāpnoti .

kim kāraṇam .

prakṛtilakṣaṇasya pratiṣedhasya saḥ pratyārambhaḥ pratyayalakṣaṇaḥ ca ayam pratiṣedhaḥ .

ubhayoḥ saḥ pratyārambhaḥ .

katham jñāyate .

vṛṅvṛñoḥ grahaṇāt .

katham kṛtvā jñāpakam .

imau vṛṅvṛñau udāttau tayoḥ prakṛtilakṣaṇaḥ pratyayalakṣaṇaḥ ca .

tataḥ kim .

tulyajātīye asati yathā eva prakṛtilakṣaṇasya niyāmakaḥ bhavati evam pratyayalakṣaṇasya api niyāmakaḥ bhaviṣyati .

idam tarhi prayojanam .

iha mā bhūt .

rudivaḥ , rudimaḥ .

etat api na asti prayojanam .

upariṣṭāt yogavibhāgaḥ kariṣyate .

ārdhadhātukasya .

yat etat anukrāntam etat ārdhadhātukasya draṣṭavyam .

tataḥ iṭ valādeḥ iti .

tatra etāvat draṣṭavyam yadi kim cit tatra anyat api ārdhadhātukagrahaṇasya prayojanam asti .

atha na kim cit iha vā kṛdgrahaṇam kriyeta tatra vā ārdhadhātukagrahaṇam kaḥ nu atra viśeṣaḥ .

na iṭ varam anādau kṛti .

varam anādau kṛti iṭpratiṣedham prayojayati .

īśitā , īśitum , īśvaraḥ .

va .

ra .

dīpitā , dīpitum , dīpraḥ .

ra .

ma .

bhasitā , bhasitum , bhasma .

ma .

na .

yatitā , yatitum , yatnaḥ .

atha anye ye vaśādayaḥ tatra katham .

uṇādayaḥ avyutpannāni prātipadikāni