Premabase · Vyākaraṇa-mahābhāṣya · Adhyāya 7 · Pada 1
Show
Vṛtti
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
MBH 7.1.27
yuṣmad-asmadbhyāṃ ṅaso 'ś
Aṣṭādhyāyī 7.1.27
Vṛtti Patañjali

kimarthaḥ śakāraḥ .

sarvādeśārthaḥ .

śit sarvasya iti sarvādeśaḥ yathā syāt .

na etat asti prayojanam .

akriyamāṇe api śakāre alaḥ antyasya vidhayaḥ bhavanti iti antyasya akāre kṛte trayāṇām akārāṇām ataḥ guṇe pararūpatve siddham rūpam syāt : tava svam , mama svam .

yadi etat labhyeta kṛtam syāt .

tat tu na labhyam .

kim kāraṇam .

atra hi tasmāt iti uttarasya ādeḥ parasya iti akārasya prasajyeta .

ataḥ uttaram paṭhati .

ṅasaḥ ādeśe śitkaraṇānarthakyam akārasya akāravacanānarthakyāt .

ṅasaḥ ādeśe śitkaraṇam anarthakam .

kim kāraṇam .

akārasya akāravacanānarthakyāt .

akārasya akāravacane prayojanam na asti iti kṛtvā antareṇa śakāram sarvādeśaḥ bhaviṣyati .

arthavattvādeśe lopārtham .

arthavattvakārasya akāravacanam .

kaḥ arthaḥ .

ādeśe lopārtham .

yaḥ saḥ śeṣe lopaḥ ādeśe saḥ vijñāyate .

nanu ca ādeśaḥ yā vibhaktiḥ iti evam etat vijñāyate .

ādeśaḥ eṣā vibhaktiḥ .

katham .

sarve sarvapadādeśā dākṣīputrasya pāṇineḥ ekadeśavikāre hi nityatvam na upapadyate .

tasmāt śitkaraṇam .

tasmāt śakāraḥ kartavyaḥ .

na kartavyaḥ .

kriyate nyāse eva .

katham .

praśliṣṭanirdeśaḥ ayam .

a , a , a , iti .

saḥ anekāl śit sarvasya iti sarvasya bhaviṣyati