Premabase · Vyākaraṇa-mahābhāṣya · Adhyāya 6 · Pada 4
Show
Vṛtti
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
MBH 6.4.149.1
sūrya-tiṣya-agastya-matsyānāṃ ya upadhāyāḥ
Aṣṭādhyāyī 6.4.149
Vṛtti Patañjali

sūryādīnām aṇante aprasiddhiḥ aṅgānyatvāt .

sūryādīnām aṇante aprasiddhiḥ .

saurī balākā .

kim kāraṇam .

aṅgānyatvāt .

aṇantam etat aṅgam anyat bhavati .

lope kṛte na aṅgānyatvam .

sthānivadbhāvāt aṅgānyatvam bhavati .

siddham tu sthānivatpratiṣedhāt .

siddham etat .

katham .

sthānivatpratiṣedhāt .

pratiṣidhyate atra sthānivadbhāvaḥ yalopavidhim prati na sthānivat bhavati iti .

evam api na sidhyati .

kim kāraṇam .

śabdānyatvāt .

anyaḥ hi śūryaśabdaḥ anyaḥ sauryaśabdaḥ .

na eṣaḥ doṣaḥ .

ekadeśavikṛtam ananyavat bhavati iti bhaviṣyati .

upadhāgrahaṇānarthakyam ca .

sthānivadbhāve ca idānīm pratiṣiddhe upadhāgrahaṇam anarthakam .

kim kāraṇam .

antyaḥ eva hi sūryādīnām yakāraḥ .

kim yātam etat bhavati .

suṣṭhu ca yātam sādhu ca yātam yadi prāk bhāt asiddhatvam .

atha hi saha tena asiddhatvam asiddhatvāt lopasya na antyaḥ yakāraḥ bhavati .

yadi api saha tena asiddhatvam evam api na doṣaḥ .

na evam vijñāyate sūryādīnām aṅgānām yakāralopaḥ iti .

katham tarhi .

aṅgasya yalopaḥ bhavati saḥ cet sūryādīnām yakāraḥ iti .

evam api sūryacarī , atra prāpnoti .

tasmāt upadhāgrahaṇam kartavyam .