Premabase · Vyākaraṇa-mahābhāṣya · Adhyāya 6 · Pada 4
Show
Vṛtti
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
MBH 6.4.148.2
yasya+iti ca
Aṣṭādhyāyī 6.4.148
Vṛtti Patañjali

yasya ītyādau śyām pratiṣedhaḥ .

yasya ītyādau śyām pratiṣedhaḥ vaktavyaḥ .

kāṇḍe kuḍye .

saurye nāma himavataḥ śṛṅge .

saḥ tarhi pratiṣedhaḥ vaktavyaḥ .

na vaktavyaḥ .

iha śyām iti api prakṛtam na iti api .

tatra abhisambandhamātram kartavyam : yasya ītyādau lopaḥ bhavati śyām na .

iyaṅuvaṅbhyām lopaḥ vipratiṣedhena .

iyaṅuvaṅbhyām lopaḥ bhavati vipratiṣedhena .

iyaṅuvaṅoḥ avakāśaḥ śriyau śriyaḥ , bhruvau bhruvaḥ .

lopasya avakāśaḥ kāmaṇḍaleyaḥ , mādrabāheyaḥ .

iha ubhayam prāpnoti : vatsapreyaḥ , laikhābhreyaḥ .

lopaḥ bhavati vipratiṣedhena .

guṇavṛddhī ca .

guṇavṛddhī ca iyaṅuvaṅbhyām bhavataḥ vipratiṣedhena .

guṇavṛddhyoḥ avakāśaḥ : cetā gauḥ .

iyaṅuvaṅoḥ saḥ eva .

iha ubhayam prāpnoti : cayanam , cāyakaḥ , lavanam , lāvakaḥ .

guṇavṛddhī bhavataḥ vipratiṣedhena .

na vā iyaṅuvaṅādeśasya anyaviṣaye vacanāt .

na vā arthaḥ vipratiṣedhena .

kim kāraṇam .

iyaṅuvaṅādeśasya anyaviṣaye vacanāt .

iyaṅuvaṅādeśaḥ anyaviṣaye ārabhyate .

kiṃviṣaye .

yaṇādiviṣaye .

saḥ yathā yaṇādeśam bādhate evam guṇavṛddhī bādheta .

tasmāt tatra guṇavṛddhiviṣaye pratiṣedhaḥ .

tasmāt tatra guṇavṛddhiviṣaye pratiṣedhaḥ vaktavyaḥ .

na vaktavyaḥ .

madhye apavādāḥ pūrvān vidhīn bādhante iti evam iyaṅuvaṅādeśaḥ yaṇādeśam bādhiṣyate guṇavṛddhī na bādhiṣyate .