Premabase · Vyākaraṇa-mahābhāṣya · Adhyāya 6 · Pada 3
Show
Vṛtti
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
MBH 6.3.109.2
pṛṣodara-ādīni yathopadiṣṭam
Aṣṭādhyāyī 6.3.109
Vṛtti Patañjali

dikśabdebhyaḥ tīrasya tārabhāvaḥ vā .

dikśabdebhyaḥ tīrasya tārabhāvaḥ vā vaktavyaḥ .

dakṣiṇatīram , dakṣiṇatāram .

vācaḥ vāde ḍatvam valabhāvaḥ ca uttarapadasya iñi .

vācaḥ vāde ḍatvam vaktavyam valabhāvaḥ ca uttarapadasya iñi vaktavyaḥ .

vāgvādasya apatyam vāḍvaliḥ .

ṣaṣaḥ utvam datṛdaśasu uttarapadādeḥ ṣṭutvam ca .

ṣaṣaḥ utvam vaktavyam uttarapadādeḥ ṣṭutvam ca vaktavyam .

ṣoḍaśan , ṣoḍaśa .

dhāsu vā .

dhāsu vā iti vaktavyam uttarapadādeḥ ṣṭutvam ca vaktavyam .

ṣoḍhā ṣaḍḍhā kuru .

atha kimartham bahuvacananirdeśaḥ kriyate na punaḥ dhāyām iti eva ucyate .

nānādhikaraṇavācī yaḥ dhāśabdaḥ tasya grahaṇam yathā vijñāyeta .

iha mā bhūt .

ṣaṭ dadhāti iti ṣaḍdhā iti .

duraḥ dāśanāśadabhadhyeṣu .

duraḥ dāśanāśadabhadhyeṣu utvam vaktavyam uttarapadādeḥ ca ṣṭutvam .

dūḍāśaḥ , dūṇāśaḥ , dūḍabhaḥ , dūḍhyaḥ .

svaro rohatau chandasi .

svaro rohatau chandasi utvam vaktavyam .

ehi tvam jāye svo rohāva .

pīvopavasanādīnām chandasi lopaḥ vaktavyaḥ .

pīvopavasanānām payopavasanānām śriyā idam .