pṛṣodarādīni iti ucyate .

kāni pṛṣodarādīni .

pṛṣodaraprakārāṇi .

kāni punaḥ pṛṣodaraprakārāṇi .

yeṣu lopāgamavikārāḥ śrūyante na ca ucyante .

atha yathā iti kim idam .

prakāravacane thāl .

atha kim idam upadiṣṭāni iti .

uccāritāni .

kutaḥ etat .

diśiḥ uccāraṇakriyaḥ .

uccārya hi varṇān āha updiṣṭāḥ ime varṇāḥ iti .

kaiḥ punaḥ upadiṣṭāḥ .

śiṣṭaiḥ .

ke punaḥ śiṣṭāḥ .

vaiyākaraṇāḥ .

kutaḥ etat .

śāstrapūrvikā hi śiṣṭiḥ vaiyākaraṇāḥ ca śāstrajñāḥ .

yadi tarhi śāstrapūrvikā śiṣṭiḥ śiṣṭipūrvakam ca śāstram tat itaretarāśrayam bhavati .

itaretarāśrayāṇi ca na prakalpante .

evam tarhi nivāsataḥ ācārataḥ ca .

saḥ ca ācāraḥ āryāvartte eva .

kaḥ punaḥ āryāvarttaḥ .

prāk ādarśāt [R adarśanāt] pratyak kālakavanāt dakṣiṇena himavantam uttareṇa pāriyātram .

etasmin āryanivāse ye brāhmaṇāḥ kumbhīdhānyāḥ alolupāḥ agṛhyamāṇakāraṇāḥ kim cit antareṇa kasyāḥ cit vidyāyāḥ pāragāḥ tatrabhavantaḥ śiṣṭāḥ .

yadi tarhi śiṣṭāḥ śabdeṣu pramāṇam kim aṣṭādhyāyyā kriyate .

śiṣṭajñānārthā aṣṭādhyāyī .

katham punaḥ aṣṭādhyāyyā śiṣṭāḥ śakyāḥ vijñātum .

aṣṭādhyāyīm adhīyānaḥ anyam paśyati anadhīyānam ye atra vihitāḥ śabdāḥ tān prayuñjānam .

saḥ paśyati .

nūnam asya daivānugrahaḥ svabhāvaḥ vā yaḥ ayam na ca aṣṭādhyāyīm adhīte ye ca asyam vihitāḥ śabdāḥ tān prayuṅkte .

nūnam ayam anyān api jānāti .

evam eṣā śiṣṭajñānārthā aṣṭādhyāyī .