Premabase · Vyākaraṇa-mahābhāṣya · Adhyāya 6 · Pada 3
Show
Vṛtti
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
MBH 6.3.42.2
puṃvat karmadhāraya-jātīya-deśīyeṣu
Aṣṭādhyāyī 6.3.42
Vṛtti Patañjali

kukkuṭyādīnām aṇḍādiṣu puṃvadvacanam .

kukkuṭyādīnām aṇḍādiṣu puṃvadbhāvaḥ vaktavyaḥ .

kukkuṭyāḥ aṇḍam kukkuṭāṇḍam , mṛgyāḥ padam mṛgapadam , kākyāḥ śāvaḥ kākaśāvaḥ .

na vā astrīpūrvapadavivakṣitatvāt .

na vā vaktavyam .

kim kāraṇam astrīpūrvapadavivakṣitatvāt .

na atra strīpūrvapadam vivakṣitam .

kim tarhi .

astrīpūrvapadam .

ubhayoḥ aṇḍam ubhayoḥ padam ubhayoḥ śāvaḥ .

yadi api tāvat atra etat śakyate vaktum iha tu katham .

mṛgyāḥ kṣīram mṛghakṣīram iti .

atra api na vā astrīpūrvapadavivakṣitatvāt iti eva .

katham punaḥ sataḥ nāma avāvivakṣā syāt .

sataḥ api avivakṣā bhavati .

tat yathā .

alomikā eḍakā .

anudarā kanyā iti .

asataḥ ca vivakṣā bhavati .

samudraḥ kuṇḍikā .

vindhyaḥ vardhitakam iti .