Premabase · Vyākaraṇa-mahābhāṣya · Adhyāya 6 · Pada 3
Show
Vṛtti
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
MBH 6.3.14
tatpuruṣe kṛti bahulam
Aṣṭādhyāyī 6.3.14
Vṛtti Patañjali

tatpuruṣe kṛti bahulam akarmadhāraye .

tatpuruṣe kṛti bahulam iti atra akarmadhāraye iti vaktavyam .

iha mā bhūt .

parame kārake paramakārake iti .

tat tarhi vaktavyam .

na vaktavyam .

bahulavacanāt na bhaviṣyati .

atha kimartham lugaluganukramaṇam kriyate na tatpuruṣe kṛti bahulam iti eva siddham .

l

ugaluganukramaṇam bahulavacanasya akṛtsnatvāt .

lugaluganukramaṇam kriyate akṛtsnam bahulavacanam iti .

yadi akṛtsnam yat anena kṛtam akṛtam tat .

evam tarhi na brūmaḥ akṛtsnam iti .

kṛtsnam ca kārakam ca sādhakam ca nirvartakam ca .

yat ca anena kṛtam suktṛtam tat .

kimartham tarhi lugaluganukramaṇam kriyate .

udāharaṇabhūyastvāt .

te khalu api vidhayaḥ suparigṛhītāḥ bhavanti yeṣu lakṣaṇam prapañcaḥ ca .

kevalam lakṣaṇam kevalaḥ prapañcaḥ vā na tathā kārakam bhavati .

avaśyam khalu asmābhiḥ idam vaktavyam bahulam anyatarasyām ubhayathā vā ekeṣām iti .

sarvavedapāṛiṣadam hi idam śāstram .

tatra na ekaḥ panthāḥ śakya āsthātum .