anigantaprakṛtisvaratve yaṇādeśe prakṛtisvarabhāvaprasaṅgaḥ .

anigantaprakṛtisvaratve yaṇādeśe prakṛtisvarabhāvaḥ prāpnoti .

pratyaṅ pratyañcau pratyañcaḥ .

anigantavacanam idānīm kimartham syāt .

anigantavacanam kimartham iti cet ayaṇādiṣṭārtham .

ayaṇādiṣṭārtham etat syāt .

yadā yaṇādeśaḥ na .

kadā ca yaṇādeśaḥ na .

yādā śākalam .

uktam vā .

kim uktam .

samāse śākalam na bhavati iti .

yatra tarhi añcateḥ akāraḥ lupyate : pratīcaḥ pratīicā .

cusvaraḥ tatra bādhakaḥ bhaviṣyati .

ayam eva iṣyate .

vakṣyati hi etat : coḥ anigantaḥ añcatau vapratyaye iti .

yat tarhi nyadhyoḥ prakṛtisvaram śāsti .

eṣaḥ hi yaṇādiṣṭārthaḥ ārambhaḥ .

etat api ayaṇādiṣṭārtham eva syāt .

yadā yaṇādeśaḥ na .

kadā ca yaṇādeśaḥ na .

yādā śākalam .

uktam vā .

kim uktam .

samāse śākalam na bhavati iti .

yatra tarhi añcateḥ akāraḥ lupyate .

adhīcaḥ adhīcā .

cusvaraḥ tatra bādhakaḥ bhaviṣyati .

ayam eva iṣyate .

vakṣyati he etat coḥ anigantaḥ añcatau vapratyaye iti .

yat tarhi neḥ eva prakṛtisvaram śāsti .

eṣaḥ hi yaṇādiṣṭārthaḥ ārambhaḥ .

etat api ayaṇādiṣṭārtham eva syāt .

katham .

akṛte yaṇādeśa pūrvapadaprakṛtisvaratve kṛte udāttasvaritoḥ yaṇaḥ svaritaḥ vā anudāttasya iti eṣaḥ svaraḥ siddhaḥ bhavati .

nyaṅ .

tasmāt suṣṭhu ucyate anigantaprakṛtisvaratve yaṇādeśe prakṛtisvarabhāvaprasaṅgaḥ iti .