Premabase · Vyākaraṇa-mahābhāṣya · Adhyāya 6 · Pada 1
Show
Vṛtti
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
MBH 6.1.205
niṣṭhā ca dvyaj anāt
Aṣṭādhyāyī 6.1.205
Vṛtti Patañjali

niṣṭhāyām yañi dīrghatve pratiṣedhaḥ .

niṣṭhāyām yañi dīrghatve pratiṣedhaḥ vaktavyaḥ .

dattābhyām , guptābhyām .

na vā bahiraṅgalakṣaṇatvāt .

na vā vaktavyam .

kim kāraṇam .

bahiraṅgalakṣaṇatvāt .

bahiraṅgaḥ atra dīrghaḥ , antaraṅgaḥ svaraḥ .

asiddham bahiraṅgam antaraṅge .

antareṇa pratiṣedham antareṇa ca etām paribhāṣām siddham .

katham .

na evam vijñāyate na cet ākārāntā niṣṭhā iti .

katham tarhi .

na cet ākārāt parā niṣṭhā iti .

yadi evam nirdeśaḥ ca eva na upapadyate .

na hi eṣā ākārāt parā pañcamī yuktā .

iha ca prāpnoti .

āptaḥ , rāddhaḥ iti .

evam tarhi na cet avarṇāt parā niṣṭhā iti .

bhavet nirdeśaḥ upapannaḥ .

iha tu prāpnoti .

āptaḥ , rāddhaḥ iti .

iha ca na prāpnoti .

yataḥ , rataḥ .

evam tarhi vihitaviśeṣaṇam akāragrahaṇam .

na cet akārārāntāt vihitā niṣṭhā iti .

evam api dattaḥ , atra na prāpnoti iha ca prāpnoti .

āptaḥ , rāddhaḥ iti .

evam tarhi kāryiviśeṣaṇam akāragrahaṇam .

na cet ākārāraḥ kāryī bhavati .

evam api adya aṣṭaḥ , kadā aṣṭaḥ , atra na prāpnoti .

tasmāt suṣṭhu ucyate niṣṭhāyām yañi dīrghatve pratiṣedhaḥ , na vā bahiraṅgalakṣaṇatvāt iti .