Premabase · Vyākaraṇa-mahābhāṣya · Adhyāya 6 · Pada 1
Show
Vṛtti
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
MBH 6.1.182
na go-śvan-sāvavarṇa-rāḍ-aṅ-kruṅ-kṛdbhyaḥ
Aṣṭādhyāyī 6.1.182
Vṛtti Patañjali

sau iti kim prathamaikavacanasya grahaṇam āhosvit saptamībahuvacanasya .

kutaḥ sandehaḥ .

samānaḥ nirdeśaḥ .

purastāt eṣaḥ nirṇayaḥ saptamībahuvacanasya grahaṇam iti .

iha api tat eva bhavitum arhati .

yadi saptamībahuvacanasya grahaṇam tābhyām brāhmaṇābhyām , yābhyām brāhmaṇābhyām atra na prāpnoti .

vidhiḥ api atra na sidhyati .

kim kāraṇam .

na hi etat bhavati yat sau rūpam .

idam tarhi tebhyaḥ brāhmaṇebhyaḥ , yebhyaḥ brāhmaṇebhyaḥ .

vidhiḥ ca sidddhaḥ bhavati pratiṣedhaḥ tu na prāpnoti .

asti punaḥ kim cit sati iṣṭam saṅgṛhītam bhavati āhosvit doṣāntam eva .

asti iti āha .

iha yābhyaḥ brāhmaṇībhyaḥ , tābhyaḥ brāhmaṇībhyaḥ iti vidhiḥ ca sidddhaḥ bhavati pratiṣedhaḥ ca .

asti tarhi prathamaikavacanasya grahaṇam .

yadi prathamaikavacanasya grahaṇam tena iti svaraḥ puṃsi na sidhyati .

na ca avaśyam puṃsi eva striyām puṃsi napuṃsake ca .

tena brāhmaṇena tayā brāhmaṇyā tena kuṇḍena iti .

saptamībahuvacanasya grahaṇe api eṣaḥ doṣaḥ .

tasmāt ubhābhyām eva pratiṣedhe yattatadoḥ ca grahaṇam kartavyam .

na gośvansāvavarṇarāḍaṅkruṅkṛdbhyaḥ yattadoḥ ca iti .