Premabase · Vyākaraṇa-mahābhāṣya · Adhyāya 6 · Pada 1
Show
Vṛtti
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
MBH 6.1.135.2
suṭ kāt pūrvaḥ
Aṣṭādhyāyī 6.1.135
Vṛtti Patañjali

yadi punaḥ ayam suṭ kāt pūrvāntaḥ kriyeta .

kāt pūrvāntaḥ iti cet ruvidhipratiṣedhaḥ .

kāt pūrvāntaḥ iti cet kaḥ cit vidheyaḥ kaḥ cit patiṣedhyaḥ .

saṃskartā .

samaḥ vidheyaḥ suṭaḥ pratiṣedhyaḥ .

samaḥ tāvat na vidheyaḥ .

vakṣyati etat sampuṅkānām satvam ruvidhau hi aniṣṭaprasaṅgaḥ iti .

suṭaḥ ca api na pratiṣedhyaḥ .

samaḥ suṭi iti dvisakārakaḥ nirdeśaḥ : suṭi sakārādau iti .

atha vā padādiḥ kariyṣyate .

parādau iḍgrahaṇaprasaṅgaḥ .

yadi parādiḥ iḍguṇau prāpnutaḥ .

saṃskṛṣīṣṭa .

ṛtaḥ ca saṃyogādeḥ iti iṭ prāpnoti .

saṃskriyate .

guṇaḥ artisaṃyogādyoḥ iti guṇaḥ prāpnoti .

evam tarhi abhaktaḥ kariṣyate .

abhakte svaraḥ .

yadi abhaktaḥ svaraḥ na sidhyati .

saṃskaroti .

tiṅ atiṅaḥ iti nighātaḥ na prāpnoti .

nanu ca suṭ eva atiṅ .

na suṭaḥ parasya nighātena bhavitavyam .

kim kāraṇam .

nañivayuktam anyasadṛśādhikaraṇe .

tathā hi arthagatiḥ .

nañyuktam ivayuktam ca anyasmin tatsadṛśe kāryam vijñāyate .

tathā hi arthaḥ gamyate .

tat yathā abrāhmaṇam ānaya iti ukte brāhmaṇasadṛśam kṣatriyam ānayati .

na asau loṣṭam ānīyā kṛtī bhavati .

evam iha api atiṅ iti pratiṣedhāt anyasmāt atiṅsadṛśāt kāryam vijñāyate .

kim ca anyat atiṅ tiṅsadṛśam .

padam .