Premabase · Vyākaraṇa-mahābhāṣya · Adhyāya 6 · Pada 1
Show
Vṛtti
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
MBH 6.1.115
prakṛtyā 'ntaḥpādam avyapare
Aṣṭādhyāyī 6.1.115
Vṛtti Patañjali

kasya ayam pratiṣedhaḥ .

nāntaḥpādam iti sarvapratiṣedhaḥ .

nāntaḥpādam iti sarvasya ayam pratiṣedhaḥ .

katham .

aci iti vartate .

aci yat prāpnoti tasya pratiṣedhaḥ .

nāntaḥpādam iti sarvapratiṣedhaḥ cet atiprasaṅgaḥ .

nāntaḥpādam iti sarvapratiṣedhaḥ cet atiprasaṅgaḥ bhavati .

iha api prāpnoti .

anu agniḥ uṣasām agram akhyat , prati agniḥ uṣasām agram akhyat .

evam tarhi ati iti vartate .

akārāśrayam yat prāpnoti tasya pratiṣedhaḥ .

akārāśrayam iti cet uttvavacanam .

akārāśrayam iti cet uttvam vaktavyam .

kālaḥ aśvaḥ .

śatadhāraḥ ayam maṇiḥ .

ayavoḥ pratiṣedhaḥ ca .

ayavoḥ ca pratiṣedhaḥ ca vaktavyaḥ .

sujāte aśvasūnṛte .

adhvaro adribhiḥ sutam .

śukram te anyat .

eṅprakaraṇāt siddham .

eṅaḥ ati iti vartate .

eṅaḥ ati yat prāpnoti tasya pratiṣedhaḥ .

eṅprakaraṇāt siddham cet uttvapratiṣedhaḥ .

eṅprakaraṇāt siddham cet uttvapratiṣedhaḥ vaktavyaḥ .

agneḥ atra , vāyoḥ atra. ataḥ roḥ aplutāt aplute eṅaḥ ca iti uttvam prāpnoti .

punaḥ eṅgrahaṇāt siddham .

punaḥ eṅgrahaṇam kartavyam .

tat tarhi kartavyam .

na kartavyam .

prakṛtam anuvartate .

nanu ca uktam eṅprakaraṇāt siddham cet uttvapratiṣedhaḥ iti .

na eṣaḥ doṣaḥ .

padāntābhisambaddham eṅgrahaṇam anuvartate na ca eṅaḥ padāntāt paraḥ ruḥ asti .