iggrahaṇam kimartham .

iha mā bhūt .

agnicit atra , somasut atra .

na etat asti prayojanam .

jaśtvam atra bādhakam bhaviṣyati .

jaśtvam na siddham yaṇam atra paśya .

asiddham atra jaśtvam .

tasya asiddhatvāt yaṇādeśaḥ prāpnoti .

yaḥ ca apadāntaḥ hal acaḥ ca pūrvaḥ .

yaḥ ca apadāntaḥ hal acaḥ ca pūrvaḥ tasya prāpnoti .

pacati iti .

evam tarhi

dīrghasya yaṇ .

dīrghasya yaṇ ādeśam vakṣyāmi .

tat dīrghagrahaṇam kartavyam .

na kartavyam .

prakṛtam anuvartate .

kva prakṛtam .

dīrghāt padāntāt vā iti .

tat vai pañcamīnirdiṣṭam ṣaṣṭhīnirdiṣṭena ca iha arthaḥ .

aci iti eṣā saptamī dīrghāt iti pañcamyāḥ ṣaṣṭhīm prakalpayiṣyati tasmin iti nirdiṣṭe pūrvasya iti .

bhavet siddham kumārī atra , brahmabandhvartham iti .

idam tu na sidhyati .

dadhi atra , madhu atra iti .

hrasvaḥ iti prtavṛttam .

hrasvagrahaṇam api prakṛtam anuvartate .

kva prakṛtam .

hrasvyasya piti kṛti tuk iti .

yadi tat anuvartate dīrghāt padāntāt vā iti hrasvāt api padāntāt vikalpena prāpnoti .

sambandhavṛttyā .

sambandham anuvartiṣyate .

hrasvyasya piti kṛti tuk .

saṃhitāyām hrasvyasya piti kṛti tuk .

che ca hrasvyasya piti kṛti tuk .

āṅmāṅoḥ ca hrasvyasya piti kṛti tuk .

dīrghāt padāntāt vā hrasvyasya piti kṛti tuk .

tataḥ ikaḥ yaṇ aci .

hrasvyasya iti vartate .

piti kṛti tuk iti nivṛttam .

iha tarhi prāpnoti cayanam , cāyakaḥ , lavaṇam , lāvakaḥ .

ayādayaḥ atra bādhakāḥ bhaviṣyanti .

iha tarhi prāpnoti khaṭvā indraḥ , mālā indraḥ , khaṭvā elakā , mālā elakā .

guṇavṛddhibādhyaḥ .

guṇavṛddhī atra bādhike bhaviṣyataḥ .

idam tarhi prayojanam .

ikaḥ aci yaṇ eva syāt .

yat anyat prāpnoti tat mā bhūt iti .

kim ca anyat prāpnoti .

śākalam .

sinnityasamāsayoḥ śākalapratiṣedham codayiṣyati .

sa na vaktavyaḥ bhavati .