Premabase · Vyākaraṇa-mahābhāṣya · Adhyāya 6 · Pada 1
Show
Vṛtti
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
MBH 6.1.17.2
liṭy abhyāsasya+ubhayeṣām
Aṣṭādhyāyī 6.1.17
Vṛtti Patañjali

atha ubhayagrahaṇam kimartham .

ubhayeṣām abhyāsasya samprasāraṇam yathā syāt vacisvapiyajādīnām grahādīnām ca .

na etat asti prayojanam .

prakṛtam ubhayeṣām grahaṇam anuvartate .

yadi anuvartate grahijyāvayivyadhivaṣṭivicativṛścatipṛcchatibhṛjjatīnām ṅiti ca iti yajādīnām ṅiti api prāpnoti .

na eṣaḥ doṣaḥ .

sambandham anuvartiṣyate .

vacisvapiyajādīnām kiti .

grahādīnām ṅiti ca vacisvapiyajādīnām kiti .

tataḥ liṭi abhyāsasya ubhayeṣām .

kiti ṅiti iti nivṛttam .

atha vā maṇḍūkagatayaḥ adhikārāḥ .

yathā maṇḍūkāḥ utplutya utplutya gacchanti tadvat adhikārāḥ .

atha vā ekayogaḥ kariṣyate .

vacisvapiyajādīnām kiti grahādīnām ṅiti ca iti .

tataḥ liṭi abhyāsasya iti .

na ca ekayoge anuvṛttiḥ bhavati .

atha vā ubhayam nivṛttam .

tat apekṣiṣyāmahe .

idam tarhi ubhayeṣāṅgrahaṇasya prayojanam .

ubhayeṣām abhyāsasya samprasāraṇam eva yathā syāt .

yat anyat prāpnoti tat mā bhūt iti .

kim ca anyat prāpnoti .

halādiśeṣaḥ .

abhyāsasamprasāraṇam halādiśeṣāt vipratiṣedhena iti vakṣyati .

saḥ pūrvavipratiṣedhaḥ na paṭhitavyaḥ bhavati .