Premabase · Vyākaraṇa-mahābhāṣya · Adhyāya 6 · Pada 1
Show
Vṛtti
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
MBH 6.1.6
jakṣity-ādayaḥ ṣaṭ
Aṣṭādhyāyī 6.1.6
Vṛtti Patañjali

jakṣityādiṣu saptagrahaṇam vevītyartham .

jakṣityādiṣu saptagrahaṇam kartavyam .

sapta jakṣityādayaḥ abhyastasañjñakāḥ bhavanti iti vaktavyam .

kim prayojanam .

vevītyartham .

vevīteḥ abhyastasañjñā yathā syāt .

vevyate .

aparigaṇanam vā āgaṇāntatvāt .

na vā arthaḥ parigaṇanena .

astu āgaṇāntam abhyastasañjñā .

iha api tarhi prāpnoti .

āṅaḥ śāsu .

astu .

abhyastakāryāṇi kasmāt na bhavanti .

bhūyiṣṭhāni parasmaipadeṣu ātmanepadī ca ayam .

svaraḥ tarhi prāpnoti .

yatra api asya ātmanepadeṣu abhyastakāryam svaraḥ tatra api anudāttetaḥ param lasārvadhātukam anudāttam bhavati iti anudāttatve kṛte na asti viśeṣaḥ dhātusvareṇa udāttatve sati abhyastasvareṇa vā .

ṣasivaśī chāndasau .

dṛṣṭānuvidhiḥ chandasi bhavati .

carkarītam abhyastam eva .

hnuṅaḥ tarhi prāpnoti .

astu .

abhyastakāryāṇi kasmāt na bhavanti .

bhūyiṣṭhāni parasmaipadeṣu ātmanepadī ca ayam .

svaraḥ tarhi prāpnoti .

ahnviṅoḥ iti pratiṣedhavidhānasāmarthyāt svaraḥ na bhaviṣyati .

atha vā sapta eva ime dhātavaḥ paṭhyante .

jakṣ abhyastasañjñaḥ bhavati .

ityādayaḥ ca ṣaṭ .

jakṣ ityādayaḥ ṣaṭ iti .