vibhāṣāgrahaṇam kimartham .
vibhāṣā bahuc yathā syāt .
bahucā mukte vākyam api yathā syāt .
na etat asti prayojanam .
prakṛtā mahāvibhāṣā .
tayā vākyam bhaviṣyati .
idam tarhi prayojanam .
kalpādayaḥ api yathā syuḥ iti .
etat api na asti prayojanam .
bahuc ucyate kalpādayaḥ api .
tat ubhayam vacanāt bhaviṣyati .
na evam śakyam .
akriyamāṇe hi vibhāṣāgrahaṇe anavakāśaḥ bahuc kalpādīn bādheta .
kalpādayaḥ api anavakāśāḥ .
te vacanāt bhaviṣyanti .
sāvakāśāḥ kalpādayaḥ .
kaḥ avakāśaḥ .
tiṅantāni avakāśaḥ .
atha subgrahaṇam kimartham .
subantāt utpattiḥ yathā syāt .
prātipadikāt mā bhūt iti .
na etat asti prayojanam .
na asti atra viśeṣaḥ subantāt utpattau satyām prātipadikāt vā .
yadi evam iha api na arthaḥ subgrahaṇena .
supaḥ ātmanaḥ kyac iti .
iha api na asti atra viśeṣaḥ subantāt utpattau satyām prātipadikāt vā .
ayam asti viśeṣaḥ .
subantāt utpattau satyām padasañjñā siddhā bhavati .
prātipadikāt utpattau satyām padasañjñā na prāpnoti .
nanu ca prātipadikāt api utpattau satyām padasañjñā siddhā .
katham .
ārabhyate naḥ kye iti .
tat ca avaśyam kartavyam subantāt utpattau niyamārtham .
tat eva prātipadikāt utpattau satyām vidhyartham bhaviṣyati .
idam tarhi prayojanam .
subantāt utpattiḥ yathā syāt .
tiṅantāt mā bhūt iti .
etat api na asti prayojanam .
ṅyāpprātipadikāt iti vartate .
ataḥ uttaram paṭhati .
bahuci subgrahaṇāt pūrvatra tiṅaḥ vidhānam .
bahuci subgrahaṇam kriyate pūrvatra tiṅaḥ vidhiḥ yathā vijñāyeta .
na etat asti prayojanam .
prakṛtam tiṅgrahaṇam anuvartate .
kva prakṛtam .
atiśāyane tamabiṣṭhanau .
tiṅaḥ ca iti .
evam tarhi bahuci subgrahaṇam pūrvatra tiṅaḥ vidhānāt .
bahuci subgrahaṇam kriyate .
kim kāraṇam .
pūrvatra tiṅaḥ vidhānāt .
pūrvatra tiṅaḥ ca iti anuvartate .
tat iha api prāpnoti .
nanu ca tiṅgrahaṇam nivarteta .
avaśyam uttarārtham anuvartyam avyayasarvanāmnām akac prāk ṭeḥ iti pacataki jalpataki iti evamartham .
yadi subgrahaṇam kriyate svaraḥ na sidhyati .
bahupaṭavaḥ evam svaraḥ prasajyeta bahupaṭavaḥ iti ca iṣyate .
paṭhiṣyati hi ācāryaḥ citaḥ saprakṛteḥ bahvakajartham iti .
svaraḥ katham .
svaraḥ prātipadikatvāt .
subluki kṛte prātipadikatvāt svaraḥ bhaviṣyati .
atha tugrahaṇam kimartham .
tugrahaṇam nityapūrvārtham .
tugrahaṇam kriyate nityam pūrvaḥ yathā syāt .
vibhāṣā mā bhūt iti .
na etat asti prayojanam .
na vibhāṣāgrahaṇena pūrvam abhisambadhyate .
kim tarhi .
bahuc abhisambadhyate : vibhāṣā bahuc bhavati iti .
yadā ca bhavati tadā pūrvaḥ bhavati .
idam tarhi prayojanam .
prāk utpatteḥ yat liṅgam vacanam ca tat utpanne api pratyaye yathā syāt .
bahuguḍaḥ drākṣā .
bahutailam prasannā .
bahupayaḥ yavāgūḥ iti .
etat api na asti prayojanam .
svāṛthikaḥ ayam svārthikāḥ ca prakṛtitaḥ liṅgavacanāni anuvartante .
evam tarhi siddhe sati yat tugrahaṇam karoti tat jñāpayati ācāryaḥ svārthikāḥ ativartante api liṅgavacanāni iti .
kim etasya jñāpane prayojanam .
guḍakalpā drākṣā , tailakalpā prasannā , payaskalpā yavāgūḥ iti etat siddham bhavati .