Premabase · Vyākaraṇa-mahābhāṣya · Adhyāya 5 · Pada 3
Show
Vṛtti
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
MBH 5.3.60
praśasyasya śraḥ
Aṣṭādhyāyī 5.3.60
Vṛtti Patañjali

idam ayuktam vartate .

kim atra ayuktam .

ajādī guṇavacanāt eva iti uktvā aguṇavacanānām api ajādyoḥ ādeśāḥ ucyante .

na eṣaḥ doṣaḥ .

etat eva jñāpayati bhavataḥ etebhyaḥ aguṇavacanebhyaḥ api ajādī iti yat ayam ajādyoḥ parataḥ ādeśān śāsti .

evam api tayoḥ iti vaktavyam syāt .

tayoḥ parataḥ iti .

yadi punaḥ ayam vidhiḥ vijñāyeta .

na evam śakyam .

vyañjanādī hi na syātām upādhīnām ca saṅkaraḥ syāt punarvidhānāt ajādyoḥ .

nanu ca ete viśeṣāḥ anuvarteran .

yadi api ete anuvarteran vyañjanādī tarhi na syātām .

evam tarhi ācāryapravṛttiḥ jñāpayati bhavataḥ etebhyaḥ aguṇavacanebhyaḥ api ajādī iti yat ayam ajādyoḥ parataḥ ādeśān śāsti .

nanu ca uktam tayoḥ iti vaktavyam iti .

na vaktavyam .

prakṛtam ajādīgrahaṇam anuvartate .

kva prakṛtam .

ajādī guṇavacanāt eva iti .

tat vai prathamānirdiṣṭam saptamīnirdiṣṭena ca iha arthaḥ .

arthāt vibhaktivipariṇāmaḥ bhaviṣyati .

tat yathā .

uccāni devadattasya gṛhāṇi .

āmantrayasva enam .

devadattam iti gamyate .

devadattasya gāva aśvā hiraṇyam iti .

āḍhyaḥ vaidhaveyaḥ .

devadattaḥ iti gamyate .

purastāt ṣaṣṭhīnirdiṣṭam sat arthāt dvitīyānirdiṣṭam prathamānirdiṣṭam ca bhavati .

evam iha api purastāt prathamānirdiṣṭam sat arthāt saptamīnirdiṣṭam bhaviṣyati .