Premabase · Vyākaraṇa-mahābhāṣya · Adhyāya 5 · Pada 2
Show
Vṛtti
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
MBH 5.2.97
sidhma-ādibhyaś ca
Aṣṭādhyāyī 5.2.97
Vṛtti Patañjali

sidhmādiṣu yāni akārāntāni tebhyaḥ lacā mukte iniṭhanau prapnutaḥ iniṭhanau ca na iṣyete .

lac anyatarasyām iti samuccayaḥ .

lac anyatarasyām iti samuccayaḥ ayam na vibhāṣā .

lac ca matup ca .

katham punaḥ etat jñāyate lac anyatarasyām iti samuccayaḥ ayam na vibhāṣā iti .

picchādibhyaḥ tundādīnām nānāyogakaraṇam jñāpakam asamāveśasya .

yat ayam picchādibhyaḥ tundādīnām nānāyogam karoti tat jñāpayati ācāryaḥ samuccayaḥ ayam na vibhāṣā iti .

yadi vibhāṣā syāt nānāyogakaraṇam anarthakam syāt .

tundādīni api picchādiṣu eva paṭhet .

na etat asti jñāpakam .

asti hi anyat nānāyogakaraṇe prayojanam .

kim .

tundādiṣu yāni anakārāntāni tebhyaḥ iniṭhanau yathā syātām .

yāni tarhi akārāntāni teṣām pāṭhaḥ kimarthaḥ .

jñāpakārthaḥ eva .

aparaḥ āha : picchādibhyaḥ tundādīnām nānāyogakaraṇam jñāpakam asamāveśasya .

yat ayam tundādibhyaḥ picchādīnām nānāyogam karoti tat jñāpayati ācāryaḥ samuccayaḥ ayam na vibhāṣā iti .

yadi vibhāṣā syāt nānāyogakaraṇam anarthakam syāt .

picchādīni api tundādiṣu eva paṭhet .

na etat asti jñāpakam .

asti hi anyat nānāyogakaraṇe prayojanam .

kim .

picchādiṣu yāni anakārāntāni tebhyaḥ iniṭhanau yathā syātām .

yāni tarhi akārāntāni teṣām pāṭhaḥ kimarthaḥ .

jñāpakārthaḥ eva .

vasya ca punarvacanam sarvavibhāṣārtham .

vasya khalu api punarvacanam kriyate sarvavibhāṣārtham .

keśāt vaḥ anyatarasyām iti .

etat eva jñāpayati ācāryaḥ samuccayaḥ ayam na vibhāṣā iti .

dyudrubhyām nityārtham eke anyatarasyāṅgrahaṇam icchanti .

katham .

vibhāṣāmadhye ayam yogaḥ kriyate .

vibhāṣāmadhye ye vidhayaḥ nityāḥ te bhavanti iti .