Premabase · Vyākaraṇa-mahābhāṣya · Adhyāya 5 · Pada 2
Show
Vṛtti
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
MBH 5.2.49
na antād asaṅkhyā-āder maṭ
Aṣṭādhyāyī 5.2.49
Vṛtti Patañjali

maḍādiṣu yasya ādiḥ tannirderdeśaḥ .

maḍādiṣu yasya ādiḥ kriyate tannirderdeśaḥ kartavyaḥ .

asya ādiḥ bhavati iti vaktavyam .

akiryamāṇe hi pratyayādhikārāt pratyayaḥ ayam vijñāyeta .

tatra kaḥ doṣaḥ .

pratyayāntare hi svare doṣaḥ .

pratyayāntare hi sati svare doṣaḥ syāt .

viṃśatitamaḥ .

eṣaḥ svaraḥ prasajyeta .

viṃśatitamaḥ iti ca iṣyate .

saḥ tarhi tathā nirdeśaḥ kartavyaḥ .

na kartavyaḥ .

prakṛtam ḍaḍgrahaṇam anuvartate .

kva prakṛtam .

tasya pūraṇe ḍaṭ iti .

tat vai prathamānirdiṣṭam ṣaṣṭhīnirdiṣṭena ca arthaḥ .

nāntāt iti pañcamī ḍaṭ iti prathamāyāḥ ṣaṣṭhīm prakalpayiṣyati .

tasmāt iti uttarasya iti .

pratyayavidhiḥ ayam na ca pratyayavidhau pañcamyaḥ prakalpikāḥ bhavanti .

na ayam pratyayavidhiḥ .

vihitaḥ pratyayaḥ prakṛtaḥ ca anuvartate .