Premabase · Vyākaraṇa-mahābhāṣya · Adhyāya 5 · Pada 2
Show
Vṛtti
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
MBH 5.2.28
veḥ śālac-chaṅkaṭacau
Aṣṭādhyāyī 5.2.28
Vṛtti Patañjali

kasmin arthe śālajādayaḥ bhavanti .

na saha iti vartate .

bhavet siddham viśāle śṛṅge viśaṅkaṭe śṛṅge iti .

iha khalu saṅkaṭam iti saṅgatārthaḥ gamyate .

prakaṭam iti pragarārthaḥ gamyate .

utkaṭam iti udgatārthaḥ gamyate .

evam tarhi sādhane śālajādayaḥ bhavanti .

kim vaktavyam etat .

na hi .

katham anucyamānam gaṃsyate .

upasargebhyaḥ ime vidhīyante .

upasargāḥ ca punaḥ evamātmakāḥ yatra kaḥ cit kriyāvācai śabdaḥ prayujyate tatra kriyāviśeṣam āhuḥ .

yatra hi na prayujyate sasādhanam tatra kriyām āhuḥ .

te ete upasargebhyaḥ vidhīyamānāḥ sasādhanāyām kriyāyām bhaviṣyanti .

evam api bhavet siddham viśāle śṛṅge iti .

idam tu na sidhyati .

viśālaḥ .

viśaṅkaṭaḥ iti .

etat api siddham .

katham .

akāraḥ matvarthīyaḥ .

viśāle asya staḥ viśālaḥ .

viśaṅkaṭe asya staḥ viśaṅkaṭaḥ iti .