tvatalbhyām nañsamāsaḥ pūrvavipratiṣiddham tvataloḥ svarasiddhyartham .
tvatalbhyām nañsamāsaḥ bhavati pūrvavipratiṣdhena .
kim prayojanam .
tvataloḥ svarasiddhyartham .
tvataloḥ svarasiddhiḥ yathā syāt .
tvataloḥ avakāśaḥ bhāvasya vacanam pratiṣedhasya avacanam .
brāhmaṇatvam .
brāhmṇatā .
nañsamāsasya avakāśaḥ pratiṣedhasya vacanam bhāvasya avacanam .
abrāhmaṇaḥ .
avṛṣalaḥ .
ubhayavacane ubhayam prāpnoti .
abrāhmaṇatvam .
abrāhmaṇatā .
nañsamāsaḥ bhavati pūrvavipratiṣdhena .
saḥ tarhi pūrvavipratiṣedhaḥ vaktavyaḥ .
na vaktavyaḥ .
na atra tvatalau prāpnutaḥ .
kim kāraṇam .
asāmarthyāt .
katham asāmarthyam .
sāpekṣam asamartham bhavati iti .
yāvatā brāhmaṇaśabdaḥ pratiṣedham apekṣate .
nañsamāsaḥ api tarhi na prāpnoti .
kim kāraṇam .
asāmarthyāt eva .
katham asāmarthyam .
sāpekṣam asamartham bhavati iti .
yāvatā brāhmaṇaśabdaḥ bhāvam apekṣate .
pradhānam tadā brāhmaṇaśabdaḥ .
bhavati ca pradhānasya sāpekṣasya api samāsaḥ .
idam tarhi prayojanam .
nañsamādāt anyaḥ bhāvavacanaḥ svarottarapadavṛddhyartham iti vakṣyati .
tatra vyavasthārtham idam vaktavyam .
vā chandasi .
vā chandasi nañsamāsaḥ vaktavyaḥ .
nirvīryatām vai yajamānaḥ āśāste apaśutām .
ayonitvāya .
aśithilatvāya .
agotām anapatyatām .
bhavet idam yuktam udāharaṇam .
ayonitvāya .
aśithilatvāya iti .
idam tu ayuktam apaśutām iti .
na hi asau samāsabhāvam āśāste .
kim tarhi .
uttarapadābhāvam āśāste .
na paśoḥ bhāvaḥ iti .
nañsamāsāt anyaḥ bhāvavacanaḥ .
nañsamāsāt anyaḥ bhāvavacanaḥ bhavati vipratiṣedhena .
kim prayojanam .
svarottarapadavṛddhyartham .
svarārtham uttarapadavṛddhyartham ca .
svarārtham tāvat .
aprathimā .
amradimā .
uttarapadavṛddhyartham .
aśauklyam .
akārṣṇyam .