prāgvacanam kimartham .

prāgvacane uktam .

kim uktam .

tatra tāvat uktam prāgvacanam sakṛdvidhānārtham .

adhikārāt siddham iti cet apavādaviṣaye aṇprasaṅgaḥ iti .

iha api prāgvacanam kriyate sakṛdvidhānārtham .

sakṛt vihitaḥ pratyayaḥ vihitaḥ yathā syāt .

yoge yoge tasya grahaṇam mā kārṣam iti .

na etat asti prayojanam .

adhikārāt api etat siddham .

adhikāraḥ pratiyogam tasya anirdeśārthaḥ iti yoge yoge upatiṣṭhate .

adhikārāt siddham iti cet apavādaviṣaye chaprasaṅgaḥ .

adhikārāt siddham iti cet apavādaviṣaye chaḥ prāpnoti .

ugavādibhyaḥ yat chaḥ ca iti chaḥ api prāpnoti .

tasmāt prāgvacanam kartavyam .

atha kriymāṇe api prāgvacane katham idam vijñāyate .

prāk krītāt yāḥ prakṛtayaḥ āhosvit prāk krītāt ye arthāḥ iti .

kim ca ataḥ .

yadi vijñāyate prāk krītāt yāḥ prakṛtayaḥ iti saḥ eva doṣaḥ apavādaviṣaye api chaprasaṅgaḥ iti .

atha vijñāyate prāk krītāt ye arthāḥ iti na doṣaḥ bhavati .

samāne arthe prakṛtiviśeṣāt utpadyamānaḥ yat cham bādhiṣyate .

yathā na doṣaḥ tathā astu. prāk krītāt ye arthāḥ iti vijñāyate .

kutaḥ etat .

tathā hi ayam prādhānyena artham pratinirdiśati .

itarathā hi bahvyaḥ tatra prakṛtayaḥ paṭhyante .

tataḥ yām kām cit evam prakṛtim avadhitvena upādadīta .

atha vā punaḥ astu prāk krītāt yāḥ prakṛtayaḥ iti .

nanu ca uktam apavādaviṣaye api chaprasaṅgaḥ iti .

na vā kva cit vāvacanāt .

na vā eṣaḥ doṣaḥ .

kim kāraṇam .

kva cit vāvacanāt .

yat ayam kvac vāvacanam karoti vibhāṣā havirapūpādibhyaḥ iti tat jñāpayati na apavādaviṣaye chaḥ bhavati iti .

yadi evam na arthaḥ prāgvacanena .

adhikārāt siddham .

nanu ca uktam adhikārāt siddham iti cet apavādaviṣaye chaprasaṅgaḥ iti .

parihṛtam etat ṇa vā kva cit vāvacanāt iti .

atha kimartham iyān avadhiḥ gṛhyate na prāk ṭhañaḥ iti eva ucyeta .

etat jñāpayati ācāryaḥ artheṣu ayam bhavati iti .

kim etasya jñāpane prayojanam .

samāne arthe prakṛtiviśeṣāt utpadyamānaḥ yat cham bādhate .