Premabase · Vyākaraṇa-mahābhāṣya · Adhyāya 4 · Pada 2
Show
Vṛtti
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
MBH 4.2.91
naḍādīnāṃ kuk ca
Aṣṭādhyāyī 4.2.91
Vṛtti Patañjali

yadi punaḥ ayam kuṭ parādiḥ kriyeta .

kuṭi pratyayādeḥ ādeśānupapattiḥ anāditvāt .

kuṭi sati pratyayādeḥ iti ādeśasya anupapattiḥ .

kuṭi kṛte anāditvāt ādeśaḥ na prāpnoti .

evam tarhi pūrvāntaḥ kariṣyate .

pūrvānte hrasvatvam .

yadi pūrvāntaḥ hrasvatvam vaktavyam .

kuñcakīyāḥ .

parādau punaḥ sati ke aṇaḥ iti hrasvatvam siddham bhavati .

astu tarhi parādiḥ .

nanu ca uktam kuṭi kṛte anāditvāt ādeśaḥ na prāpnoti iti .

siddham tu ādiṣṭasya kuḍvacanāt .

siddham etat .

katham .

kuṭ ādiṣṭasya iti vaktavyam .

tat tarhi vaktavyam .

na vaktavyam .

sanniyogāt siddham .

sanniyogḥ kariṣyate .

kaḥ eṣaḥ yatnaḥ codyate sanniyogaḥ nāma .

cakāraḥ kartavyaḥ .

kuṭ ca .

yat ca anyat prāpnoti .

kim ca anyat prāpnoti .

ādeśaḥ .

sidhyati .

sūtram tarhi bhidyate .

yathānyāsam eva astu .

nanu ca uktam .

pūrvānte hrasvatvam iti .

nipātanāt etat siddham .

kim nipātanam .

kruñcāḥ hrasvatvam ca iti .

tat tarhi pūrvānte sati nipātanam kartavyam .

parādau api eṣaḥ doṣaḥ .

yat hi tat ke aṇaḥ iti hrasvatvam na tat kādimātre śakhyam vijñātum .

iha api prasajyeta .

nadīkalpaḥ parīvāhaḥ kumārīkāmyati iti .

tasmāt ubhābhyām etat vaktavyam .

kruñcāḥ hrasvatvam ca iti .