kim idam kausalyakārmāryayoḥ vikṛtayoḥ grahaṇam kriyate .
evam vikṛtābhyām yathā syāt .
atyalpam idam ucyate : kausalyakārmāryābhyām ca iti .
phiñprakaraṇe dagukosalakarmāracchāgavṛṣaṇām yuṭ ca .
phiñprakaraṇe dagukosalakarmāracchāgavṛṣaṇām yuṭ ca iti vaktavyam .
dagu dāgavyāyaniḥ kosala kausalyāyaniḥ karmāra karmāryāyaṇiḥ chāga chāgyāyaniḥ vṛṣa vārṣyāyaṇiḥ .
yadi yuṭ kriyate yuṭi kṛte anāditvāt ādeśaḥ na prāpnoti .
idam iha sampradhāryam .
yuṭ kriyatām ādeśaḥ iti .
kim atra kartavyam .
paratvāt ādeśaḥ .
nityaḥ yuṭ .
kṛte api ādeśe prāpnoti akṛte api prāpnoti .
yuṭ api anityaḥ .
anyasya kṛte ādeśe prāpnoti anyasya akṛte .
śabdāntarasya ca prāpnuvan vidhiḥ anityaḥ bhavati .
antaraṅgaḥ tarhi yuṭ .
kā antaraṅgatā .
utpattisanniyogena yuṭ ucyate .
utpanne pratyaye prakṛtipratyayau āśritya aṅgasya ādeśaḥ ucyate .
ādeśaḥ api antaraṅgaḥ .
katham .
vakṣyati etat āyanādiṣu upadeśivadvacanam svarasiddhyartham iti .
anavakāśaḥ tarhi yuṭ .
evam tarhi pūrvāntaḥ kariṣyate .
yadi pūrvāntaḥ kriyate dāgavyāyaniḥ oḥ guṇaḥ na prāpnoti .
astu tarhi parādiḥ eva .
nanu ca uktam yuṭi kṛte anāditvāt ādeśaḥ na prāpnoti iti .
na eṣaḥ doṣaḥ .
siddham tu ādiṣṭasya yuḍvacanāt .
siddham etat .
katham .
ādiṣṭasya yuḍvacanāt .
yuṭ ca ādiṣṭasya iti vaktavyam .
tat tarhi vaktavyam .
na vaktavyam .
cena sanniyogaḥ kariṣyate .
yuṭ ca .
kim ca .
yat ca anyat prāpnoti .
kim ca anyat prāpnoti .
ādeśaḥ iti .