Premabase · Vyākaraṇa-mahābhāṣya · Adhyāya 4 · Pada 1
Show
Vṛtti
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
MBH 4.1.90.2
yūni luk
Aṣṭādhyāyī 4.1.90
Vṛtti Patañjali

kāni punaḥ asya yogasya prayojanāni .

prayojanam sauvīragotrebhyaḥ ṇaṭhakchāḥ .

ṇa .

phāṇṭāhṛteḥ apatyam māṇavakaḥ phāṇṭāhṛtaḥ .

phāṇṭahṛtasya yūnaḥ chātrāḥ phāṇṭāhṛtāḥ .

ṇa .

ṭhak .

bhāgavitteḥ apatyam māṇavakaḥ bhāgavittikaḥ .

bhāgavittikasya yūnaḥ chātrāḥ bhāgavittāḥ .

ṭhak .

tailāyaneḥ apatyam māṇavakaḥ tailāyanīyaḥ .

tailāyanīya yūnaḥ chātrāḥ tailāyanīyāḥ .

iñṇyau sarvatra .

iñṇyau sarvatra prayojanam .

aupagaveḥ yūnaḥ chātrāḥ aupagavīyāḥ .

vṛddhavadatideśe sati iñaḥ gotre iti aṇ prāpnoti .

na eṣaḥ doṣaḥ .

pratyākhyāyate asau atideśaḥ .

katham yāni prayojanāni .

tāni jñāpakena siddhāni .

yatkhacchāntāt tarhi iñaḥ prayojanam .

yat .

śvaśurasya apatyam śvaśuryaḥ .

śvaśuryasya apatyam śvāśuriḥ .

śvāśureḥ yūnaḥ chātrāḥ śvāśurāḥ .

yat .

kha .

kulasya apatyam kulīnaḥ .

kulīnasya apatyam kaulīniḥ .

kaulīneḥ yūnaḥ chātrāḥ kaulīnāḥ .

kha .

cha .

svasuḥ apatyam svasrīyaḥ .

svasrīyasya apatyam svāsrīyiḥ .

svāsrīyeḥ yūnaḥ chātrāḥ svāsrīyāḥ .

etāni api hi na santi prayojanāni .

atra api yūni śvaśuryaḥ kulīnaḥ svasrīyaḥ iti eva bhavitavyam .

uktam etat aṇiñoḥ luki abrāhmaṇagotramātrāt yuvapratyayasya upasaṅkhyānam iti .

abrāhmaṇagotramātrāt iti ucyate .

na ca etat abrāhmaṇagotramātram .

abrāhmaṇagotramātrāt iti na ayam paryudāsaḥ yat anyat brāhmaṇagotramātrāt iti .

kim tarhi prasajya ayam pratiṣedhaḥ brāhmaṇagotramātrāt na iti .

avaśyam ca etat evam vijñeyam māyuriḥ kāpotiḥ kāpiñjaliḥ iti evamartham .

evam tarhi aṇṇyau sarvatra prayojanam .

aṇ .

glucukāyaneḥ apatyam māṇavakaḥ glaucukāyanaḥ .

glaucukāyanasya yūnaḥ chātrāḥ glaucukāyanāḥ .

ṇyaḥ ca kāpiñjalādyartham .

kāpiñjaleḥ apatyam māṇavakaḥ kāpiñjalādyaḥ .

tasya yūnaḥ chātrāḥ kāpiñjalādāḥ .