Premabase · Vyākaraṇa-mahābhāṣya · Adhyāya 4 · Pada 1
Show
Vṛtti
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
MBH 4.1.87.1
strī-puṃsābhyāṃ nañ-snañau bhavanāt
Aṣṭādhyāyī 4.1.87
Vṛtti Patañjali

kimartham nañsnañau ucyete na nañ eva ucyeta .

kā rūpasiddhiḥ : pauṃsnam .

puṃs iti sakārāntaḥ nakāraśabdaḥ ca pratyayaḥ .

na sidhyati .

saṃyogāntasya lopaḥ iti lopaḥ prāpnoti .

evam tarhi na eva arthaḥ nañā na api snañā .

añ prakṛtaḥ .

saḥ anuvartiṣyate nakāraḥ ca āgamaḥ vaktavyaḥ .

atha nakārāgame sati kim pūrvāntaḥ kariṣyate āhosvit parādiḥ .

kim ca ataḥ .

yadi pūrvāntaḥ straiṇāḥ bahuṣu lopaḥ prāpnoti .

straiṇānām saṅghaḥ saṅghāṅkalakṣaṇeṣu añyañiñām aṇ iti aṇ prāpnoti .

atha parādiḥ pauṃsam saḥ eva doṣaḥ saṃyogāntalopaḥ prāpnoti .

astu pūrvāntaḥ .

katham straiṇāḥ straiṇānām saṅghaḥ iti .

ubhayatra laukikasya gotrasya grahaṇam .

na ca idam laukikam gotram .

īkāraḥ tarhi prāpnoti .

iṣṭam eva etat saṅgṛhītam .

straiṇī pauṃsī iti eva bhavitavyam .

evam hi saunāgāḥ paṭhanti nañsnañīkakkhuṃstaruṇatalunānām upasaṅkhyānam iti .

ṭilopaḥ tarhi prāpnoti .

nugvacanāt na bhaviṣyati .

bhavet iha nugvacanāt na syāt straiṇam iti .

iha tu khalu paūmsam iti nugvacanāt eva prāpnoti .

tasmāt nañsnañau vaktavyau .