Premabase · Vyākaraṇa-mahābhāṣya · Adhyāya 4 · Pada 1
Show
Vṛtti
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
MBH 4.1.55.2
nāsikā-udara-oṣṭha-jaṅghā-danta-karṇa-śṛṅgāc ca
Aṣṭādhyāyī 4.1.55
Vṛtti Patañjali

nāsikādibhyaḥ vibhāṣāyāḥ sahanañvidyamānapūrvebhyaḥ pratiṣedhaḥ vipratiṣedhena .

nāsikādibhyaḥ vibhāṣāyāḥ sahanañvidyamānapūrvebhyaḥ pratiṣedhaḥ bhavati vipratiṣedhena .

nāsikādibhyaḥ vibhāṣāyāḥ avakāśaḥ kalyāṇanāsikī kalyāṇanāsikā .

sahanañvidyamānapūrvalakṣaṇasya pratiṣedhasya avakāśaḥ samukhā amukhā vidyamānmukhā iti .

iha ubhayam prāpnoti .

sanāsikā anāsikā vidyamānanāsikā iti .

sahanañvidyamānapūrvebhyaḥ pratiṣedhaḥ bhavati vipratiṣedhena .

na eṣaḥ yuktaḥ vipratiṣedhaḥ .

ayam vidhiḥ saḥ pratiṣedhaḥ .

vidhipratiṣedhayoḥ ca ayuktaḥ vipratiṣedhaḥ .

ayam api vidhiḥ na mṛdūnām iva karpāsānām kṛtaḥ pratiṣedhaviṣaye ārabhyate .

saḥ yathā eva bahvajlakṣaṇam saṃyogopadhalakṣaṇam ca pratiṣedham bādhate evam sahanañvidyamānapūrvalakṣaṇam api bādheta .

kā tarhi gatiḥ .

iha tāvat nāsikodara iti bahvajlakṣaṇaḥ ca pratiṣedhaḥ prāpnoti sahanañvidyamānapūrvalakṣaṇaḥ ca .

purastāt apavādāḥ anantarān vidhīn bhādante iti evam iyam vibhāṣā bahvajlakṣaṇam pratiṣedham bādhiṣyate .

sahanañvidyamānapūrvalakṣaṇam na bādhiṣyate .

oṣṭhajaṅghādantakarṇaśrṅgāt ca iti saṃyogalakṣaṇaḥ pratiṣedhaḥ prāpnoti sahanañvidyamānapūrvalakṣaṇaḥ ca .

madhye apavādāḥ pūrvān vidhīn bādhante iti evam iyam vibhāṣā saṃyogalakṣaṇam pratiṣedham bādhiṣyate .

sahanañvidyamānapūrvalakṣaṇam na bādhiṣyate .