Premabase · Vyākaraṇa-mahābhāṣya · Adhyāya 4 · Pada 1
Show
Vṛtti
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
MBH 4.1.25
bahuvrīher ūdhaso ṅīṣ
Aṣṭādhyāyī 4.1.25
Vṛtti Patañjali

ūdhasaḥ nakāraḥ liṅgādhikāre .

ūdhasaḥ nakāraḥ liṅgādhikāre kartavyaḥ .

iha mā bhūt .

mahodhāḥ parjanyaḥ iti .

na vā samāsāntādhikāre strīgrahaṇāt .

na vā liṅgādhikāre nakāraḥ kartavyaḥ .

kim kāraṇam .

samāsāntādhikāre strīgrahaṇāt .

samāsāntādhikāre strīgrahaṇam kartavyam .

itarathā hi kabvidhiprasaṅgaḥ .

itarathā hi kabvidhiḥ prasajyeta .

kasyām punaḥ avasthāyām kap prāpnoti .

prāk ṅīṣutpatteḥ .

prāk tāvat na prāpnoti .

kim kāraṇam .

na hi ṅīṣ vibhāṣā .

lutkpanne tarhi ṅīṣi prāpnoti .

utpanne ca api na prāpnoti .

kim kāraṇam .

nadyantānām yaḥ bahuvrīhiḥ iti evam tat .

na ca eṣaḥ nadyantānām bahuvrīhiḥ .

prāk eva tarhi prāpnoti .

nanu ca uktam na hi ṅīṣ vibhāṣā iti .

yadi api na ṅīṣ vibhāṣā kap tu vibhāṣā .

kapaḥ avakāśaḥ anyaḥ bahuvrīhiḥ .

ayavakaḥ avrīhikaḥ .

ṅīṣaḥ avakāśaḥ .

vibhāṣā kap .

yadā na kap saḥ avakāśaḥ .

kuṇḍodhnī ghaṭodhnī .

kapprasaṅge lubhayam prāpnoti .

paratvāt kap syāt .

tasmāt suṣthu ucyate na vā samāsāntādhikāre strīgrahaṇāt .

itarathā hi kabvidhiprasaṅgaḥ iti .