Premabase · Vyākaraṇa-mahābhāṣya · Adhyāya 3 · Pada 4
Show
Vṛtti
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
MBH 3.4.79
ṭita ātmanepadānāṃ ṭere
Aṣṭādhyāyī 3.4.79
Vṛtti Patañjali

ṭitaḥ etve ātmanepadeṣu ānapratiṣedhaḥ .

ṭitaḥ etve ātmanepadeṣu ānapratiṣedhaḥ vaktavyaḥ .

pacamānaḥ yajamānaḥ .

ṭitaḥ iti etvam prāpnoti .

uktam vā .

kim uktam .

jñāpakam vā sānubandhakasya ādeśavacane itkāryābhāvasya iti .

na etat asti uktam .

evam kila tat uktam syāt yadi evam vijñāyeta .

ṭit ātmanepadam ṭidātmanepadam .

ṭidātmanepadānām iti .

tat ca na .

ṭitaḥ lakārasya yāni ātmanepadāni iti evam etat vijñāyate .

avaśyam ca etat evam vijñeyam .

ṭit ātmanepadam ṭidātmanepadam .

ṭidātmanepadānām iti vijñāyamāne akurvi atra api prasajyeta .

na eṣaḥ ṭit .

kaḥ tarhi .

ṭhit .

saḥ ca avaśyam ṭhit kartavyaḥ ādiḥ mā bhūt iti .

katham iṭaḥ at iti .

iṭhaḥ at iti vakṣyāmi iti .

tat ca avaśyam vaktavyam paryavapādyasya mā bhūt .

laviṣīṣṭa .

iha tarhi iṣam ūrjam aham itaḥ ādi ātaḥ lopaḥ iṭi ca iti ākāralopaḥ na prāpnoti .

tasmāt ṭit eṣaḥ .

ādiḥ tarhi kasmāt na bhavati .

saptadaśa ādeśāḥ sthāneyogatvam prayojayanti .

tān ekaḥ na utsahate vihantum iti kṛtvā ādiḥ na bhaviṣyati .

paryavapādyasya kasmāt na bhavati .

laviṣīṣṭa iti .

asiddham bahiraṅgalakṣaṇam antaraṅgalakṣaṇe iti .

idam tarhi uktam prākṛtānām ātmanepadānām etvam bhavati iti .

ke ca prakṛtāḥ .

tādayaḥ .

āne muk jñāpakam tu etve ṭittaṅām .

iśisīricaḥ ḍārauraḥsu .

ṭit aṭitaḥ .

prakṛte tat .

guṇe katham .