Premabase · Vyākaraṇa-mahābhāṣya · Adhyāya 3 · Pada 4
Show
Vṛtti
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
MBH 3.4.77.1
lasya
Aṣṭādhyāyī 3.4.77
Vṛtti Patañjali

lādeśe sarvaprasaṅgaḥ aviśeṣāt

ḷādeśe sarvaprasaṅgaḥ .

sarvasya lakārasya ādeśaḥ prāpnoti .

asya api prāpnoti : lunāti labhate .

kim kāraṇam .

aviśeṣāt .

na hi kaḥ cit viśeṣaḥ upādīyate : evañjātīyakasya lakārasya ādeśaḥ bhavati iti .

anupādīyamāne viśeṣe sarvaprasaṅgaḥ .

arthavadgrahaṇāt siddham .

arthavataḥ lakārasya grahaṇam na ca eṣaḥ artahvat .

arthavadgrahaṇāt siddham iti cet na varṇagrahaṇeṣu .

arthavadgrahaṇāt siddham iti cet tat na .

kim kāraṇam .

varṇagrahaṇam idam .

na ca etat varṇagrahaṇeṣu bhavati arthavadgrahaṇe na anarthakasya iti .

tasmāt viśiṣtagrahaṇam .

tasmāt viśiṣtasya lakārasya grahaṇam kartavyam .

na kartavyam .

dhātoḥ iti vartate .

evam api śālā mālā mallaḥ iti atra prāpnoti .

uṇādayaḥ avyutpannāni prātipadikāni .

evam api nandanaḥ atra prāpnoti .

itsañjñā atra bādhikā bhaviṣyati .

iha api tarhi bādheta .

pacati paṭhati iti .

itkāryābhāvāt atra itsañjñā na bhaviṣyati .

idam asti itkāryam liti pratyayāt pūrvam udāttam bhavati iti eṣaḥ svaraḥ yathā syāt .

liti iti ucyate .

na ca atra litam paśyāmaḥ .

atha api katham cit vacanāt vā anuvartanāt vā itsañjñkānām ādeśaḥ syāt evam api na doṣaḥ .

ācāryapravṛttiḥ jñāpayati na lādeśe litkāryam bhavati iti yat ayam ṇalam litam karoti .

atha api uṇādayaḥ vyutpādyante evam api no doṣaḥ .

kriyate viśiṣṭagrahaṇam lasya iti .