Premabase · Vyākaraṇa-mahābhāṣya · Adhyāya 3 · Pada 2
Show
Vṛtti
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
MBH 3.2.110.1
luṅ
Aṣṭādhyāyī 3.2.110
Vṛtti Patañjali

luṅlṛṭoḥ apavādaprasaṅgaḥ bhūtabhaviṣyatoḥ aviśeṣavacanāt .

luṅlṛṭoḥ apavādaḥ prāpnoti .

agāma ghoṣān .

apāma payaḥ .

aśayiṣmahi pūtīkatṛṇeṣu .

gamiṣyāmaḥ ghoṣān .

pāsyāmaḥ payaḥ .

śayiṣyāmahe pūtīkatṛṇeṣu .

kim kāraṇam .

bhūtabhaviṣyatoḥ aviśeṣavacanāt .

bhūtabhaviṣyatoḥ aviśeṣeṇa vidhīyete luṅlṛṭau .

tayoḥ viśeṣavihitau lanluṭau apavādau prāpnutaḥ .

na vā apavādasya nimittābhāvāt anadyatane hi tayoḥ vidhānam .

na vā eṣaḥ doṣaḥ .

kim kāraṇam .

apavādasya nimittābhāvāt .

na atra apavādasya nimittam asti .

kim kāraṇam .

anadyatane hi tayoḥ vidhānam .

anadyatane hi tau vidhīyete laṅluṭau .

na ca atra anadyatanaḥ kālaḥ vivakṣitaḥ .

kim tarhi .

bhūtakālasāmānyam bhaviṣyatkālasāmānyam ca .

yadi api tāvat atra etat śakyate vaktum gamiṣyāmaḥ ghoṣān pāsyāmaḥ payaḥ śayiṣyāmahe pūtīkatṛṇeṣu iti yatra etat na jñāyate kim kadā iti .

iha tu katham agāma ghoṣān apāma payaḥ aśayiṣmahi pūtīkatṛṇeṣu yatra etat nirjñātam bhavati amuṣmin ahani gatam iti .

atra api na vā apavādasya nimittābhāvāt anadyatane hi tayoḥ vidhānam iti eva .

katham punaḥ sataḥ nāma avivakṣā syāt .

sataḥ api avivakṣā bhavati .

tat yathā .

alomikā eḍakā .

anudarā kanyā .

asataḥ ca vivakṣā bhavati .

tat yathā .

samudraḥ kuṇḍikā .

vindhyaḥ vardhitakam iti .