Premabase · Vyākaraṇa-mahābhāṣya · Adhyāya 3 · Pada 2
Show
Vṛtti
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
MBH 3.2.57
kartari bhuvaḥ khiṣṇuc-khukañau
Aṣṭādhyāyī 3.2.57
Vṛtti Patañjali

kimartham khiṣṇuc ikārādiḥ kriyate na ksnuḥ iti eva ucyeta .

tatra ayam api arthaḥ .

svarārthaḥ cakāraḥ na kartavyaḥ bhavati .

kena idānīm ikārāditvam kriyate .

iṣṇucaḥ ikārāditvam udāttatvāt kṛtam bhuvaḥ .

bhavateḥ udāttatvāt ikārāditvam bhaviṣyati .

idam tarhi prayojanam .

khit ayam kriyate .

tatra cartve kṛte syāt .

kit vā khit vā iti .

sandehamātram etat bhavati .

sarvasandeheṣu ca idam upatiṣṭhate .

vyākhyānataḥ viśeṣapratipattiḥ .

na hi sandehāt alakṣaṇam iti .

khit iti vyākhyāsyāmaḥ .

nañaḥ tu svarasiddhyartham ikārāditvam iṣṇucaḥ .

idam tarhi prayojanam .

kṛtyokeṣṇuccārvādayaḥ ca iti eṣaḥ svaraḥ yathā syāt .

etat api na asti prayojanam .

ayam api iṭi kṛte ṣatve ca iṣṇuc bhaviṣyati .

na sidhyati .

lakṣaṇapratipadoktayoḥ pratipadoktasya eva iti .

atha vā asiddham khalu api ṣatvam .

ṣatvasya asiddhatvāt isnuc eva bhavati .

iṣṇucaḥ ikārāditvam udāttatvāt kṛtam bhuvaḥ .

nañaḥ tu svarasiddhyartham ikārāditvam iṣṇucaḥ .