kavidhau sarvatra prasāraṇibhyaḥ ḍaḥ .

kavidhau sarvatra prasāraṇibhyaḥ ḍaḥ vaktavyaḥ .

brahmajyaḥ .

kim ucyate sarvatra iti .

anyatra api na avaśyam iha eva .

hva anyatra .

āhvaḥ prahvaḥ iti .

ke hi samprasāraṇaprasaṅgaḥ .

ke hi sati samprasāraṇam prasajyeta .

samprasāraṇe kṛte samprasāraṇapūrvatve ca uvaṅādeśe āhuvaḥ iti etat rūpam syāt .

saḥ tarhi vaktavyaḥ .

na vaktavyaḥ .

astu atra samprasāraṇam .

samprasāraṇe kṛte ākāralopaḥ .

tasya sthānivadbhāvāt uvaṅādeśaḥ na bhaviṣyati .

pūrvatve kṛte prāpnoti .

evam tarhi idam iha sampradhāryam .

ākāralopaḥ kriyatām pūrvatvam iti .

kim atra kartavyam .

paratvāt ākāralopaḥ .

na sidhyati .

antaraṅgatvāt pūrvatvam prāpnoti .

evam tarhi vārṇāt āṅgam balīyaḥ bhavati iti ākāralopaḥ bhaviṣyati .

evam tarhi idam iha sampradhāryam .

ākāralopaḥ kriyatām samprasāraṇam iti .

kim atra kartavyam .

paratvāt ākāralopaḥ .

nityam samprasāraṇam .

kṛte api ākāralope prāpnoti akṛte api prāpnoti .

ākāralopaḥ api nityaḥ .

kṛte api samprasāraṇe prāpnoti akṛte api prāpnoti .

anityaḥ ākāralopaḥ .

na hi kṛte samprasāraṇe prāpnoti .

antaraṅgam hi pūrvatvam bhādhate .

yasya lakṣaṇāntareṇa nimittam vihanyate na tat anityam .

na ca samprasāraṇam eva ākāralopasya nimittam hanti .

avaśyam lakṣaṇāntaram pūrvatvam pratīkṣyam .

ubhayoḥ nityayoḥ paratvāt ākāralopaḥ .

ākāralope kṛte samprasāraṇam .

samprasāraṇe kṛte yaṇādeśe siddham rūpam āhvaḥ prahvaḥ iti .

evam api na sidhyati .

yaḥ anādiṣṭād acaḥ pūrvaḥ tasya vidhim prati sthānivadbhāvaḥ .

ādiṣṭāt ca eṣaḥ acaḥ pūrvaḥ bhavati .

evam tarhi ākāralopasya asiddhatvāt uvaṅādeśaḥ na bhaviṣyati .

iha api tarhi ākāralopasya asiddhatvāt uvaṅādeśaḥ na syāt .

juhuvatuḥ jhuhuvuḥ iti .

asti atra viśeṣaḥ .

akṛte atra āttve pūrvatvam bhavati .

idam iha sampradhāryam āttvam kriyatām pūrvatvam iti .

kim atra kartavyam .

paratvāt pūrvatvam .

na sidhyati .

antaraṅgatvāt āttvam prāpnoti .

evam tarhi idam iha sampradhāryam .

āttvam kriyatām samprasāraṇam iti .

kim atra kartavyam .

paratvāt āttvam .

nityam samprasāraṇam .

kṛte api āttve prāpnoti akṛte api .

āttvam api nityam .

kṛte api samprasāraṇe prāpnoti akṛte api prāpnoti .

anityam āttvam .

na hi samprasāraṇe kṛte prāpnoti .

paratvāt pūrvatvena eva bhavitavyam .

yasya lakṣaṇāntareṇa nimittam vihanyate na tat anityam .

na ca samprasāraṇam eva āttvasya nimittam vihanti .

avaśyam lakṣaṇāntaram pūrvatvam pratīkṣyam .

ubhayoḥ nityayoḥ paratvāt ātttve kṛte samprasāraṇam .

evam tarhi pūrvatve yogavibhāgaḥ kariṣyate .

samprasāraṇāt paraḥ pūrvaḥ bhavati .

tata eṅaḥ .

eṅaḥ ca samprasāraṇāt pūrvaḥ bhavati .

kimartham idam .

akṛte āttve pūrvatvam yathā syāt .

tataḥ padāntāt ati .

eṅaḥ iti eva .

iha api tarhi akṛte āttve pūrvatvam syāt .

āhvaḥ prahvaḥ iti .

asti atra viśeṣaḥ .

ākārāntalakṣaṇaḥ kavidhiḥ .

tena anena avaśyam āttvam pratīkṣyam .

liṭ punaḥ aviśeṣeṇa dhātumātrāt vidhīyate .

nityam prasāraṇam .

hvaḥ yaṇ .

vārṇāt āṅgam na pūrvatvam .

yaḥ anādiṣṭāt acaḥ pūrvaḥ tatkārye sthānivattvam hi provāca bhagavān kātyaḥ .

tena asiddhiḥ yaṇaḥ te .

ātaḥ kaḥ .

liṭ na .

eṅaḥ pūrvaḥ .

siddhaḥ āhvaḥ tathā sati .