kimartham idam ucyate .
anuprayogaḥ yathā syāt .
na etat asti prayojanam .
āmantam avyaktapadārthakam .
tena aparisamāptaḥ arthaḥ iti kṛtvā anuprayogaḥ bhaviṣyati .
ataḥ uttaram paṭhati .
kṛñaḥ anuprayogavacanam astibhūpratiṣedhārtham .
kṛñaḥ anuprayogavacanam kriyate astibhūpratiṣedhārtham .
astibhuvoḥ anuprayogaḥ mā bhūt iti .
ātmanepadavidhyartham ca .
ātmanepadavidhyartham ca kṛñaḥ anuprayogavacanam kriyate .
ātmanepadam yathā syāt .
ucyamāne api etasmin avaśyam ātmanepadārthaḥ yatnaḥ kartavyaḥ .
astibhūpratiṣedhārthena ca api na arthaḥ .
iṣṭaḥ sarvānuprayogaḥ .
sarveṣām eva kṛbhvastīnām anuprayogaḥ iṣyate .
kim iṣyate eva āhosvit prāpnoti api .
iṣyate ca prāpnoti ca .
katham .
kṛñ iti na etat dhātugrahaṇam .
kim tarhi .
pratyāhāragrahaṇam .
kva sanniviṣṭānām pratyāhāraḥ .
kṛbhvastiyoge iti ataḥ prabhṛti ā kṛñaḥ ñakārāt .
sarvānuprayogaḥ iti cet aśiṣyam arthābhāvāt .
sarvānuprayogaḥ iti cet aśiṣyam kṛñaḥ anuprayogavacanam .
kim kāraṇam .
arthābhāvāt .
āmantam avyaktapadārthakam .
tena aparisamāptaḥ arthaḥ iti kṛtvā anuprayogaḥ bhaviṣyati .
idam tarhi prayojanam .
kṛbhvastīnām eva anuprayogaḥ yathā syāt pacādīnām mā bhūt iti .
etat api na asti prayojanam .
arthābhāvāt ca anyasya .
arthābhāvāt ca anyasya siddham .
kṛbhvastayaḥ kriyāsāmānyavācinaḥ .
kriyāviśeṣavācinaḥ pacādayaḥ .
na ca sāmānyavācinoḥ eva viśeṣavācinoḥ eva va prayogaḥ bhavati .
tatra viśeṣavācinaḥ utpattiḥ .
sāmānyavācinaḥ anuprayokṣyante .
liṭparārtham vā .
liṭparārtham tarhi kṛñaḥ anuprayogavacanam kriyate .
liṭparasya eva anuprayogaḥ yathā syāt .
anyaparasya mā bhūt iti .
kimparasya punaḥ prāpnoti .
laṭparasya .
na laṭparasya anuprayogeṇa bhūtakālaḥ viśeṣitaḥ syāt .
niṣṭhāparasya tarhi .
naniṣṭhāparasya anuprayogeṇa puruṣopagrahau viśeiṣitau syātām .
luṅparasya tarhi .
na luṅparasya anuprayogeṇa anadyatanaḥ bhūtakālaḥ viśeṣitaḥ syāt .
laṅparasya tarhi .
na laṅparasya anuprayogeṇa anadyatanaḥ parokṣaḥ kālaḥ viśeṣitaḥ syāt .
ayam tarhi bhūte parokṣe anadyatane laṅ vidhīyate .
haśaśvatoḥ laṅ ca iti .
tatparasya mā bhūt iti .
atat api na asti prayojanam .
ekasyāḥ ākṛteḥ caritaḥ prayogaḥ dvitīyasyāḥ tṛtīyasyāḥ ca na bhavati .
tat yathā goṣu svāmi aśveṣu ca iti .
na ca bhavati goṣu ca aśvānām ca svāmī iti .
arthasamāpteḥ vā anuprayogaḥ na syāt .
arthasamāpteḥ tarhi anuprayogaḥ na syāt .
āmantena parisamāptaḥ arthaḥ iti kṛtvā anuprayogaḥ na syāt .
etat api na asti prayojanam .
idānīm eva uktam āmantam avyaktapadārthakam .
tena aparisamāptaḥ arthaḥ iti kṛtvā anuprayogaḥ bhaviṣyati iti .
viparyāsanivṛttyartham vā .
viparyāsanivṛttyartham tarhi kṛñaḥ anuprayogavacanam kriyate .
īhām cakre .
cakre īhām iti mā bhūt .
vyavahitnivṛttyartham ca .
vyavahitnivṛttyartham ca kṛñaḥ anuprayogavacanam kriyate .
anv eva ca anuprayogaḥ yathā syāt .
īhām cakre .
vyavahitasya mā bhūt .
īhām devadattaḥ cakre iti .